Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, migrenin çeşitleri, belirtileri, tetikleyicileri, tedavi yaklaşımları ve ne vakit doktora başvurulması gerektiği hakkında bilgi verdi. 

Migren atakları 3 saat ile 3 gün ortasında sürebiliyor!

Migrenin, primer baş ağrıları kümesinde yer alan, kendine has özellikleri olan bir baş ağrısı çeşidi olduğunu lisana getiren Dr. Celal Şalçini, “En bariz özellikleri; çoklukla tek taraflı olması, zonklayıcı karakterde seyretmesi ve nabız atışı üzere hissedilmesidir.” dedi.

Migren atağı sırasında ışık ve sesten rahatsızlık, bulantı ve kusmanın sık görüldüğüne işaret eden Dr. Şalçini, “Fiziksel aktiviteyle birlikte ağrının artması tipiktir. Merdiven çıkmak, eğilmek, öksürmek, ıkınmak yahut zorlanmak ağrıyı artırır ve hasta bu aktivitelerden kaçınma eğilimindedir. Migren atakları 3 saat ile 3 gün ortasında sürebilir ve çoklukla epeyce şiddetlidir. Ağrı şiddeti, sıfırdan 10’a kadar yapılan değerlendirmelerde çoğunlukla 7-8 seviyesindedir.” biçiminde konuştu.

Auralı migren, baş ağrısından evvel görülen belirtilerle ortaya çıkar!

Migrenin kendi içinde tipleri olduğunu hatırlatan Dr. Celal Şalçini, “Bunların en temel ayrımı auralı migren ve aurasız migren biçimindedir. Klinik pratikte her iki tip de görülür.” dedi.

Auralı migrenin, hastanın baş ağrısı başlamadan evvel hissettiği kimi yakınmalarla kendini gösterdiğini söz eden Dr. Şalçini, “Bu belirtiler çoğunlukla görsel sorunlar formunda ortaya çıkar; lakin başka duyusal sistemleri ya da motor işlevleri etkileyen belirtiler de görülebilir. En sık karşılaşılan aura çeşidi görsel auradır. Baş ağrısı başlamadan yaklaşık yarım saat evvel ortaya çıkan bu periyotta; görme alanının bir tarafında zikzaklı ya da parlamalı çizgiler, görme bulanıklığı, ışık patlamaları, ışık çakmaları, buzlu cam gerisinden bakıyormuş hissi yahut gökkuşağı renklerinde formlar görülebilir. Bu süreçte şimdi baş ağrısı yoktur. Aura belirtileri geçtikten yaklaşık yarım saat sonra baş ağrısı başlar. Bu nedenle hastanın aurayı tanıması kıymetlidir. Birinci sefer yaşayan hastalar doğal olarak telaş duyabilir; lakin aura, migrenin bilinen ve tanımlanmış bir evresidir.” açıklamasını yaptı.

Hasta, kendi tetikleyicilerini fark edebilmeli!

Migren ataklarını tetikleyen pek çok faktör olduğuna değinen Dr. Celal Şalçini, “En sık karşılaşılan tetikleyiciler ortasında; parlak ışıklar, keskin ve ağır kokular, mayalı içecekler, lodos, aromatik yiyecekler, çikolata ve birtakım bireylerde çilek yer alır.” dedi.

Deterjanlar, parfümler, barometrik basınç değişiklikleri, klima ortamları ve bir yerden öteki bir yere yapılan seyahatlerin da migren atağını tetikleyebileceğini kaydeden Dr. Şalçini, “Mantar ve şarap üzere mayalı eserler de kimi hastalarda atağa yol açabilir. Tetikleyiciler bireyden bireye değişir. Bu nedenle en değerli nokta, hastanın kendi tetikleyicilerini fark etmesi ve ayırt edebilmesidir. Bir faktörün migreni tetiklediğini fark eden hastanın, mümkün olduğunca bu durumdan kaçınması gerekir.” ikazını yaptı.

Ayda 10-15 günden fazla ağrı kesici kullanımı, ‘aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı’na yol açabilir!

Sürekli ağrı kesici kullanımının direkt migreni tetiklemediğini, fakat baş ağrısı sınıflamasında ‘aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı’ ismi verilen farklı bir baş ağrısı tipi olduğunu vurgulayan Dr. Celal Şalçini, “Bu durum bilhassa migren ve öteki baş ağrısı hastalarında, sık ve sistemli ağrı kesici kullanımına bağlı olarak gelişir.” dedi.

Dr. Şalçini bu durumu şöyle açıkladı:

“Eğer bir kişi ayda 10-15 günden fazla (kullanılan ilacın tipine nazaran değişmekle birlikte) ağrı kesici kullanıyor ve baş ağrısı daima hâle gelmişse, bu durum çok ilaç kullanım baş ağrısı olarak kıymetlendirilir. Bu tablo hem tanıyı zorlaştırır hem de tedavi sürecini karmaşıklaştırır. Bu hastalarda öncelikle çok ilaç kullanımının kesilmesi hedeflenir. Akabinde temel baş ağrısının tedavisine geçilir. Bu durumun kendine has bir hastalık ismi ve yaklaşımı vardır.”

Bazı şahıslarda ömür uzunluğu sürebilirken, birtakım şahıslarda vakitle ortadan kalkabilir!

Migrenin büsbütün geçip geçmeyeceğinin hayli tartışmalı bir husus  olduğunu aktaran Dr. Celal Şalçini, “Migren kimi şahıslarda ömür uzunluğu sürebilirken, kimi şahıslarda vakitle büsbütün ortadan kalkabilir.” dedi.

Migren tedavisinde iki temel yaklaşım olduğunu belirten Dr. Şalçini, “İlk yaklaşım, sadece atak sırasında ilaç kullanılmasıdır. Ayda bir defa, hafif şiddette ve istirahatle geçen ağrıları olan hastalarda ekseriyetle bu yol kafidir. Lakin haftada bir yahut daha sık görülen, birkaç gün süren, şiddetli ve iş ya da toplumsal hayatı bozan atakları olan hastalarda hem atak tedavisi hem de esirgeyici tedavi uygulanır. Hami tedavinin maksadı, atakların sıklığını ve şiddetini azaltmaktır.” bilgisini paylaştı.

Hedeflenen yeterlilik hâline ulaşıldıktan sonra en az 6-9 ay boyunca bu durumun sürmesinin beklendiğini aktaran Dr. Şalçini, “Bu sürenin akabinde ilaçlar yavaşça kesilir. Şayet hasta bu periyotta ataksız kalırsa tedavi başarılı kabul edilir. Birtakım hastalarda ataklar uzun müddet geri gelmezken, birtakım hastalarda ilaç kesildikten sonra tekrar başlayabilir.” formunda konuştu.

Migren, tedavi edilebilir bir hastalık!

Migreni olan hastaların kesinlikle bir tabibe başvurması gerektiğine dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, “Özellikle ayda 3-4’ten fazla, şiddetli ve hayat kalitesini bozan baş ağrıları olan bireylerin doktora başvurması değerlidir.” dedi.

Ayrıca kimi alarm bulguları olduğu ihtarını yapan Dr. Şalçini, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hayatında birinci kere ortaya çıkan baş ağrısı, 50 yaşından sonra başlayan baş ağrısı, baş ağrısına eşlik eden duyusal ya da motor belirtiler, ilaçlara karşılık vermeyen ağrılar ve çok sık tekrar eden baş ağrıları kesinlikle değerlendirilmelidir.

Migren, tedavi edilebilir bir hastalıktır. Günümüzde klasik ilaçların yanı sıra yeni kuşak, halk ortasında ‘aşı’ olarak isimlendirilen enjeksiyonlar, ağızdan kullanılan akıllı ilaçlar ve botulinum toksini üzere farklı tedavi seçenekleri mevcuttur. Hastanın tetikleyicilerini tanıması, tedaviye ahenk göstermesi ve doktoruyla iş birliği içinde olması tedavi muvaffakiyetini artırır. Ayrıyeten hastaya eğitim verilmesi büyük değer taşır. Zira her baş ağrısı migren değildir; gerilim tipi baş ağrıları üzere farklı baş ağrıları da görülebilir. Vakitle hangi ağrının migren, hangisinin gerilim kaynaklı olduğunu ayırt etmeyi öğrenen hastalarda tedavi başarısı besbelli formda artar. Bu bilinçlenme, hem hasta hem de doktor açısından süreci kolaylaştırır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı