Rahim ağzı kanseri, dünyada en sık görülen ve aslında önlenebilir kanser çeşitlerinden birisidir. Bu kanserin en yaygın nedeni olan HPV virüsüne karşı geliştirilen aşı, hem bayanlarda hem erkeklerde tesirli müdafaa sağlayabiliyor. Fakat toplumda hala bu aşıyla ilgili yanlış bilinen birçok bilgi bulunuyor. Bilimsel gerçekler göz gerisi edildiğinde, aşı tereddüdü erken müdafaa bahtını ortadan kaldırabiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Salih Taşkın, rahim ağzı kanserini önlemek için en değerli iki öge olan HPV aşısı ve nizamlı tarama testleri hakkında bilgi verdi.

Rahim ağzı kanseri belirti vermeden de gelişebiliyor 

HPV (Human Papilloma Virüsü), cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir. 100’den fazla tipi bulunan HPV’nin birtakım tipleri siğillere yol açarken, kimileri rahim ağzı kanseri üzere önemli hastalıklara neden olabilir. Cinsel olarak faal bireylerin büyük çoğunluğu ömürleri boyunca en az bir defa HPV ile karşılaşır. Enfeksiyonların birçok bağışıklık sistemi tarafından bizatihi temizlenir; lakin kimi yüksek riskli tipler kalıcı hale gelerek kansere yol açabilir.

Rahim ağzı kanserlerinin neredeyse tamamı yüksek riskli HPV tipleri ile bağlıdır. Virüs hücrelerde uzun müddet kalırsa, yıllar içinde kansere dönüşebilecek hücresel değişiklikler başlar. Bu süreç çoklukla belirti vermeden ilerler. Bu nedenle sistemli smear ve HPV testleri hayati değer taşır. Olağandışı kanama üzere belirtiler erken evrede her vakit olmayabilir ve fakat hastalık ileri evreye ulaştığında ortaya çıkar.

Basit ve ağrısız bir süreç olan smear ve HPV testlerini ihmal etmeyin

Kadınların en çok tasa ettiği süreçlerden biri üzere görünse de smear ve HPV testleri kısa, kolay ve ağrısız süreçlerdir. Jinekolojik muayene sırasında küçük bir fırça yardımıyla rahim ağzından örnek alınır. Süreç anestezi gerektirmez ve dakikalar içinde tamamlanır. Laboratuvar incelemesiyle hücresel değişiklikler (smear) ve yüksek riskli HPV tipleri araştırılır. Bu testler, kanser belirtiler ortaya çıkmadan yıllar evvel hastalığın tespit edilmesini sağlar.

Aşı sonrası da tarama testlerine devam edin 

HPV aşısı hem kız hem de erkek çocuklara önerilir. En ülkü uygulama yaşı 9–14 yaş ortasıdır. Bu devirde bağışıklık sistemi en güçlü cevabı verir. Fakat sonraki yaşlarda da aşı yapılabilir. Aşı tedavi edici değil, kollayıcı bir etkidedir. Rahim ağzı kanserine neden olan HPV tiplerinin yüzde 90’ından fazlasına karşı muhafaza sağlar. Ayrıyeten genital siğil üzere öteki HPV kaynaklı hastalıkların da önüne geçer. 

Tek eşlilik, kondom kullanımı ve sigaradan uzak durmak riski azaltabilir; fakat en güçlü muhafaza HPV aşısı ile sağlanır. Evet, aşı yüksek oranda esirgeyicidir; lakin aşının içermediği birtakım tipler olduğu için nizamlı smear ve HPV testleri aşıdan sonra da devam etmelidir. 

HPV aşısı hakkında hakikat sandığınız 5 yanlış

Yanlış 1: HPV aşısı yalnızca kız çocukları içindir.

Doğru: Aşı hem kızlarda hem erkeklerde esirgeyicidir.

Yanlış 2: Aşı cinsel ömür başladıktan sonra yapılmalıdır.

Doğru: En tesirli devir 9–14 yaş ortasıdır.

Yanlış 3: HPV aşısı kısırlık yapar.

Doğru: Böyle bir etkiyi gösteren hiçbir bilimsel ispat yoktur. 

Yanlış 4: Aşı olursam smear ve HPV testine gerek yoktur.

Doğru: Aşı güçlü muhafaza sağlar ancak içermediği birtakım tipler için tarama devam etmelidir. 

Yanlış 5: Tek eşlilik HPV’den büsbütün korur.

Doğru: Tek eşlilik riski azaltabilir ancak ortadan kaldırmaz. HPV çok yaygındır, en güçlü müdafaa aşıdır.

Rahim alınmadan tedavi mümkün mü?

Erken evrede saptanan rahim ağzı kanserlerinde, rahim hami cerrahi prosedürler uygulanabilir. “Konizasyon” yahut “radikal trakelektomi” üzere metotlarla yalnızca kanserli bölge çıkarılır ve rahim korunur. Bu tekniklerle hasta, hem hastalıktan kurtulur hem de gebelik bahtını koruyabilir. Fakat bu metotlar yalnızca erken evre ve uygun kriterleri karşılayan hastalarda itimatla uygulanabilir. 

Tarama sırasında olağandışı hücreler tespit edildiğinde, “konizasyon” yani rahim ağzından koni formunda doku alınması yahut elektrik gücü ile olağandışı bölgenin çıkarılması olan LEEP süreçleri yapılabilir. Bu kısa ve inançlı süreçlerle hastalıklı doku temizlenir ve alınan örnek laboratuvarda incelenir. Bu teknikler birden fazla hastada rahmin korunmasına imkan tanır; yani bayanlar ileride anne olma talihini kaybetmez. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı