Son devirlerde gereğince hareket etmiyor ve daha fazla yemek yiyorsanız, kilo almanız çok olağan. Lakin, beslenme alışkanlığınıza ihtimam göstermenize karşın kilo alıyorsanız ve yağlar bilhassa bacak ile kol bölgelerinde birikiyorsa, dikkat! Bu şikayetinizin nedeni, toplumda “ağrılı selülit” olarak da bilinen ve çoğunlukla bayanları etkileyen lipödem olabilir! Yağ dokusunun patolojik bir halde birikmesi ve bedende olağandışı dağılım göstermesiyle ortaya çıkan lipödem; bilhassa bacaklar, kalçalar ile kollarda ilerleyici ve simetrik genişlemelere neden oluyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Şule Arslan, cilt altındaki yağ dokusunun sertleşmesi, ağrı, hassasiyet ve kolay morarma üzere belirtilerle kendini gösteren lipödemin yalnızca estetik bir sorun olmadığına, önemli hayat kalitesi kaybının yanı sıra kıymetli sıhhat sıkıntılarına da yol açabileceğine dikkat çekiyor. Ancak, lipödem konusunda toplumda farkındalığın az olması nedeniyle hastaların bedende oluşan yağ birikimini “selülit” zannederek tabibe geç başvurduklarını belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Şule Arslan, “Lipödem erken fark edilip tedavi edilmezse ilerleyerek eklem ağrıları, hareket yetisinin azalması sebebiyle yürüme zahmeti ve enfeksiyon üzere önemli problemlere neden olabilmektedir. Ayrıyeten, hareketsiz kalınması diyabet, kalp-damar ve obezite gibi bazı hastalıkların denetimini de zorlaştırmaktadır.   Hasebiyle, erken teşhis için bilhassa bacak ile kollarda şişlik varsa ve dokunulduğunda bu bölgeler ağrıyorsa yahut kolay morarıyorsa, kesinlikle tabibe başvurulmalıdır” diyor.

Kadınları etkiliyor, 20’li yaşlarda belirginleşiyor

Lipödem ekseriyetle bayanları etkiliyor, erkeklerde ise çok az rastlanıyor. Batı ülkelerinde yapılan çalışmalarda, lipödemin bayanlarda görülme sıklığının yüzde 11 ila 18 ortasında değiştiği bildiriliyor. Lakin uzmanlara nazaran, lipödem farkındalığının düşük olması nedeniyle bu oranlar gerçek hasta sayısını yansıtmıyor. Hastalık çoğunlukla ergenlik sonrası devirde yahut  20’li yaşlarda belirginleşmeye başlıyor. Menopoz periyodunda lipödem semptomlarının şiddetlenebildiği belirtiliyor.  

Gün sonunda şişlik artıyorsa, dikkat!

Lipödem belirtileri, bedende olağandışı yağ birikimi olan bölgelerde görülüyor. Hastalığın en sık rastlanan sinyalleri; bedende simetrik şişlik, ağrı ve hassasiyet olarak sıralanıyor. Bu ağrılar dokunma, basınç yahut hareket sırasında artabiliyor. Bacaklar çarçabuk morarabiliyor ve akşama gerçek lipödemli bölgelerde şişlik artabiliyor.  Prof. Dr. Şule Arslan, hastaların ağrıları bazen bacakta yanma hissi biçiminde söz ettiklerini anlatarak, “Özellikle morarma yakınması olan hastalar ise rastgele bir çarpma hatırlamasalar bile kol ve bacaklarının çarçabuk morardığını lisana getirmektedirler” diyor. Ayaklar ise daha az etkileniyor ve birden fazla vakit tutulum göstermiyor; bu durum lipödemiyi öteki ödem cinslerinden ayıran kıymetli bir özellik olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Şule Arslan, bacaklarında şişlik olan hastaların kıyafet alırken alt vücut ve üst vücut ortasında fark olması nedeniyle de sorun yaşayabildiklerini söylüyor. 

Kilo artışı şikayetleri ağırlaştırıyor

Genetik yatkınlık, hormonal faktörler (ergenlik, hamilelik, doğum denetim hapı kullanımı) inflamasyon, hareketsiz hayat üslubu ve kusurlu beslenme üzere etkenler lipödem gelişimde rol oynuyorlar. Aile geçmişinde lipödem olan bayanlarda bu hastalığa daha sık rastlanıyor. Ayrıyeten, lipödem teşhis edilen hastaların büyük bir kısmında beden kitle indeksinin olağanın üzerinde olduğu belirtiliyor.  Kilo artışı da ağrı ve hareket zahmeti üzere yakınmaların kötüleşmesine neden olabiliyor. 

Hastalık denetim altına alınabiliyor! 

Günümüzde mevcut olan tedavi seçenekleriyle tam düzgünleşme sağlanması mümkün olmasa da tedaviye ahengi yüksek hastalarda gerçek ve sürdürülebilir bir tedaviyle hastalık denetim altına alınabiliyor. Bu sayede hastalar ömür kaliteleri bozulmadan günlük hayatlarına devam edebiliyor. Tedavide hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılması, semptomların gerilemesi ve ikincil komplikasyonların önlenmesi amaçlanıyor. Bu durumda multidisipliner ve bütüncül bir yaklaşımın kıymet kazandığını belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Şule Arslan,  “Zira, hastalığın idaresinde beslenmeden idmana, gerilim denetiminden sistemli takibe kadar pek çok öge bir ortada ele alınmaktadır” diye konuşuyor.

Yaşam stili değişikliği çok önemli! 

Komplet dekonjestif terapi, yani manuel lenfatik drenaj, kompresyon tedavisi ile cilt bakımı üzere çok bileşenli tedavi yaklaşımı  ve cerrahi teşebbüsler, lipödemin temel tedavi yaklaşımlarını oluşturuyor. Bunların yanı sıra düşük tuzlu-düşük şekerli diyete uyulması, kilo denetimi, bilhassa lenfatik deveranı destekleyen antrenmanların nizamlı yapılması, uzun mühlet ayakta kalma yahut seyahat etme durumunda bası giysilerinin kullanımı ve gerilim idaresi, tesirli tedaviler olarak öne çıkıyor.  Fizik tedavi, hareket kısıtlamalarının azaltılmasında, kasların güçlendirmesinde ve ağrının hafifletilmesinde tesirli oluyor. Prof. Dr. Şule Arslan, bilhassa komplikasyonların önlenmesinde hastaların tertipli tabip takibinde olmalarının ve hayat biçimi değişikliğini uzun vadede sürdürebilmelerinin son derece tedbirli olduğuna vurgu yapıyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı