Karne bir geri bildirim olarak değerlendirilmeli
Birinci ve orta dereceli okulların orta tatile girmesine sayılı günler kaldı. Öğrenciler, karne alıp sömestr tatiline merhaba demek için gün sayıyor. İstanbul Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısmı Öğretim Vazifelisi Prof. Dr. T. Gül Şendil, karneye yaklaşımda ebeveyn tavırlarının kıymetine işaret etti. Karnenin bir geri bildirim olarak görülmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. T. Gül Şendil, demokratik tavra sahip olan ebeveynlerin karneyi bir geri bildirim olarak değerlendirdiğini söyledi. Orta tatilin çocuklar için bilişsel ve duygusal taraftan dinlenme için verilen bir orta ve mola olduğunu kaydeden Prof. Dr. T. Gül Şendil, orta tatilin çocukla birlikte programlanması gerektiğini söyledi.
İstanbul Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. T. Gül Şendil, karneye yaklaşımda ebeveyn tavırlarının nasıl olması gerektiğini kıymetlendirdi.
Okulların sömestr tatiline girmesi ve karne periyodunun yaklaşmasıyla birlikte, ebeveynlerin en sık sorduğu soruların “karneye nasıl reaksiyon verilmesi gerektiği ve çocukların tatil periyodunu nasıl değerlendirmesi gerektiği” olduğunu kaydeden Prof. Dr. T. Gül Şendil, bu sorulara sağlıklı cevaplar verebilmek için öncelikle karnenin çocuk ve ebeveyn açısından taşıdığı mananın ele alınması gerektiğini söyledi.
Karne ebeveyn ve çocuk için farklı manalar taşıyor
Ebeveyn için karnenin, çocuğun muvaffakiyetini, çalışkanlık ya da tembelliğini gösteren bir kıymetlendirme manası taşıdığını tabir eden Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Çocuk için ise karne, bu değerlendirmelerin çok ötesinde manalar taşır. Karne, çalışkanlık ya da aşağılık duygusu; becermek ya da becerememek, kendine inanç ya da güvensizlik; beğenilmek ya da beğenilmemek, sevilmek ya da sevilmemek; utanmak ya da gururlanmak üzere çok geniş manaları tabir edebilir” dedi.
Başarı ya da başarısızlıkta dert görülüyor
Bu hislerin olumlu tarafta yaşanmasının, çocuğun duygusal ve toplumsal gelişimi ile akademik başarısı açısından son derece değerli olduğunu kaydeden Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Başarı ya da başarısızlık yaşayan pek çok çocukta ortak olarak görülebilen bir öbür his ise tasadır. Makul seviyede telaşın muvaffakiyet için gerekli olduğu bilinmektedir. Lakin çok korku, başarıyı ketleyici bir tesire sahip olabileceği üzere çocuğun duygusal ve toplumsal gelişimini de olumsuz istikamette etkileyebilir. Üstelik bu durum sırf başarısız çocuklar için değil, başarılı çocuklar için de ‘başarıyı sürdürebilecek miyim?’ kanısıyla yorucu ve yıpratıcı bir sürece dönüşebilir. Çocuklar bu hisleri kendilerine, öğretmenlerine, arkadaşlarına ve ebeveynlerine karşı hissedebilirler” ihtarında bulundu.
Çok istikametli tesirleri olan bu sürecin çocukların lehine gelişebilmesi için ebeveynlere ve eğitimcilere kıymetli vazifeler düştüğünü vurgulayan Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Ebeveynler doğal olarak çocuklarının çalışkan ve başarılı olmasını isterler lakin bu bahiste çocuklarına yaklaşımları farklılık gösterebilir” dedi.
Otoriter ebeveynler çok baskı uygulayabilir
Çocuğa yaklaşımda tavır farklılığı gösteren ailelerin karneye yaklaşımda da farklı davranabileceğini kaydeden Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Otoriter tavra sahip olan birtakım ebeveynler, çocuklarının başarılı olması için çok baskı uygulayabilirler, başarıyı daima kontrol altında tutabilir ve sadece yüksek notları kabul edebilirler. Düşük notlar ise ceza ve tehdit konusu hâline gelebilir” dedi.
Karne, çocuğun kişiliğine yönelik yargıya dönüştürülebilir
Bu durumun ebeveyn–çocuk münasebetinde dert, dehşet ve kızgınlığın hâkim olmasına yol açtığını tabir eden Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Ayrıca karne, çocuğun kişiliğine yönelik bir yargıya dönüştürülebilir: ‘Tembellik yapmışsın’, ‘Beni hayal kırıklığına uğrattın’ üzere sözler sıkça kullanılır. Baskı, ceza ve zorlamalar kısa vadede akademik başarıyı artırabiliyor üzere görünse de uzun vadede yüksek korku, yanılgı yapma korkusu ve öğrenme isteğinin performans baskısına dönüşmesi sıklıkla görülür. Çocuk çalışır; fakat merakı azalır” ihtarında bulundu.
Başarısızlığı görmezden gelmek de ziyan verebiliyor
Her hususta müsamahakâr olan müsaade verici ebeveyn tavırlarının çocuğun gelişiminde birtakım meselelere yol açabileceğini belirten Prof. Dr. T. Gül Şendil, “İzin verici ebeveynler, çocukların zorlanmamaları gerektiği fikrinden hareketle ‘Notlar değerli değil…’, ‘Çocuklar çocukluğunu yaşamalı…’ formunda düşünerek onların ders başarılarına ilgisiz kalır, bu bahiste geri bildirimde bulunmaz ve birden fazla vakit başarısızlığı da görmezden gelebilirler. Bu çocuklar, karne alma durumunda gerilime girmezler lakin uzun vadede sorumluluk almazlar, dilek ve isteklerini denetlemede sorun yaşarlar, amaç koyma ve çaba–sonuç münasebetleri zayıflar. Akademik özdenetimleri gelişmez ve toplumsal ahenkte zorlanırlar” dedi.
Aşırı korunan çocuklar, öğrenme sorumluluğunu üstlenmiyorlar
Aşırı hami ebeveyn tavrında ise ebeveynlerin, çocuklarının her hususta korunması gerektiği fikrinden hareketle çocuklarının ödevlerinden ders başarısına kadar pek çok hususta müdahaleci olduğunu tabir eden Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Bu tip ebeveynler, çocuklarının ders muvaffakiyetleri ile çok ilgilenir, çocuğun yerine planlar yapar, bazen ödevlerini bile yapar, öğretmenle daima müdahale edici stilde bağlantı kurar ve çocuğunun düşük not almasını ‘haksızlık’ olarak algılarlar. Bu ebeveynlerin çocukları korkak, utangaç, inançsız olurlar ve öğrenme sorumluluğunu üstlenemezler. Derslerinde muvaffakiyet gösterseler bile özerklik, sorun çözme ve akademik dayanıklılıkları zayıf kalır. Ebeveynin takviyesinin olamayacağı üniversite üzere ortamlarda önemli zorlanmalar yaşayabilirler” diye konuştu.
Tutarlı yaklaşımda karne bir geri bildirim olarak değerlendiriliyor
Demokratik tavra sahip olan ebeveynlerin ise çocuklarının ders muvaffakiyetleri konusunda onlara inanç duyan, destekleyici, yol gösterici ancak müdahale etmeyen bir yaklaşım içinde olduklarını belirten Prof. Dr. T. Gül Şendil, şunları söyledi:
“Çocuklarını her istikametiyle gözler, onların bağımsız kişilik geliştirmelerini dayanaklar, karşılıklı bağlantı içerisinde olur ve öğrenme sorumluluğunu çocuğa bırakırlar. Değerli özelliklerinden bir de dengeli olmalarıdır. Karneyi bir ‘geri bildirim’ olarak görür, çocuğun görüşünü dinler, his tabirine imkan tanır, çocuğuyla birlikte net lakin esnek hudutlar koyarlar. Bu ebeveynlerin çocukları, kendine güvenen, bağımsız, içsel motivasyona sahip, sorumluluk alabilen, akademik başarısı yüksek ve toplumsal istikametten de uyumlu olurlar.”
Ara tatil dinlenme ve yeni periyoda hazırlanma formunda planlanmalıdır
Ara tatilin ismi üzerinde çocuklar için bilişsel ve duygusal istikametten dinlenme için verilen bir orta ve mola olduğunu kaydeden Prof. Dr. T. Gül Şendil, “Doğal olarak bu maksada hizmet edecek etkinliklere çokça vakit ayrılması gerekir. Örneğin sabahın erken saatinde kalkmak zorunda kalmadan uyuyabilmek, çokça oyun oynayabilmek, spor, sanat ve çocuğun ilgi alanına uygun aktivitelerle vakit geçirmek, gezmek vb. etkinlikler için vakit ayrılmalıdır. Alışılmış okulun yeni periyodu için gerçekçi ve ölçülebilir küçük gayeler belirlemek; çocuğun eksik olduğu ders bahislerinin üzerinden geçebilmesi için kısa vakit alan ve çok zorlayıcı olmayan planlar yapmak da bu aktivitelerin ortasına eklenebilir” tavsiyesinde bulundu.
Prof. Dr. T. Gül Şendil, demokratik ebeveyn tavır özellikleri düşünülerek orta tatil programının çocukla birlikte ele alınıp programlanması halinde çocuğun kendini yeterli hissetmesinin yanı sıra dinlenip eğlenmesi ve öğrenme sorumluluğunu almasının sağlanabileceğini söyledi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı


