Son yıllarda çocuklarda miyopi (uzağı net görememe) sıklığında dünya genelinde besbelli bir artış gözlemleniyor. Miyopi sadece bir gözlük muhtaçlığına yol açmakla kalmıyor, ilerlediğinde önemli göz hastalıklarına taban hazırlayabiliyor. Aile hikayesi, uzun müddetli tablet, telefon üzere ekranlarda çalışma yapmak ve erken yaşta ekran maruziyeti çocuklarda miyopi nedenleri ortasında bulunuyor. Erken teşhis ve yanlışsız tedbirlerle miyopinin ilerlemesi yavaşlatılabiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Hayati Yılmaz, çocuklarda miyopi nedenleri ve tedavisi ile ilgili bilgi verdi. 

Baş ağrısı varsa göz tabibine gitmekte yarar var 

Normal ön art uzunluğa, korneaya ve lense sahip gözlerde cisimlerin imajı retina diye isimlendirilen gözün hudut ağı katmanına düşer ve bu imaj retinamızda işlenerek beynimize aktarılır. Miyopi ise gözün ön-arka ekseninin olağandan uzun olması (aksiyel miyopi) yahut kornea ve/veya lensin kırma gücünün fazla olması (korneal/lentiküler miyopi) nedeniyle imajın gözün retinasının önünde oluştuğu bir kırma kusurudur. Bu nedenle miyopik gözler bilhassa uzaktaki cisimleri bulanık görmemize sebep olur. Çoklukla çocukluk çağında başlar ve büyüme çağında ilerleme eğilimindedir. Çocukluk ve büyüme çağında bu belirtiler ortaya çıkıyorsa göz hekimine görünmekte yarar olabilir;

• Akademik ve sportif performansta düşüş görülür. Çocuklar tahtayı net göremediği için dersi yanındaki arkadaşının defterinden takip etmek zorunda kalabilir.
• Baş ağrısı ve göz yorgunluğu,
• Sosyal hayatta özgüven problemleri,
• İleri yaşlarda kalıcı görme kaybı riski: erken periyotta tespit edilemeyen miyopi göz tembelliğine sebep olabildiği üzere, gözün öbür hastalıklarına da sebep olarak kalıcı, gözlük ile düzeltilemeyen görme kayıplarına sebep olabilir. 

İlerleyen miyopi göz hastalıklarını riskini artırabilir!

Çocuklarda miyopi gelişimini ve ilerlemesini artıran esas risk faktörleri şunlardır:

• Aile hikayesi (anne yahut babada miyopi olması), genetik yatkınlık,
• Uzun müddetli yakın aralık çalışmaları (tablet, telefon, bilgisayar),
• Yetersiz açık hava aktivitesi
• Erken yaşta ekran maruziyeti
• Kapalı alanlarda uzun müddet vakit geçirmek

Miyopi hayatın ilerleyen devirlerinde önemli göz hastalıkları riskini artırır. Bu riskler miyopinin derecesi arttıkça daha da artmaktadır. Ayrıyeten muhakkak bir derecenin üzerine çıkan miyopiyi “göz çizdirme” olarak bilinen refraktif lazer cerrahisi ile düzeltmek mümkün olmamaktadır.

Bir başka mevzu da gözler refraktif lazer cerrahisi yahut öbür usuller ile gözlüklerden kurtarılsa bile, bu operasyonlar miyopinin yanında getirmiş olduğu risklerden bizleri korumaz. Bu riskler:

• Retina yırtığı ve retina dekolmanı
• Miyopik makula dejenerasyonu
• Glokom (göz tansiyonu)
• Erken yaşta katarakt

Bu nedenle çocukluk çağında başlayan miyopi, sadece bugünün değil, geleceğin de göz sıhhatini ilgilendiren bir husustur.

Göz numarasının artışı denetim altına alınmalı

Miyopi progresyonu, çocuğun büyüme süreci boyunca numaranın giderek artmasıdır. Bilhassa 6-12 yaş ortasında ilerleme daha süratlidir. Denetim altına alınmayan progresyon, yüksek miyopi ile sonuçlanabilir. Bilhassa Uzakdoğu’da hayli büyük bir sıhhat sorunu haline gelen miyopi progresyonu, son yıllarda ülkemizde de giderek artmıştır. Covid-19 pandemisi ile içeri kapandığımız yıllarda ülkemizde miyopi progresyonun epeyce hızlandığı yapılan bilimsel çalışmalar ile gösterilmiştir. Patolojik/dejeneratif miyopi olarak bilinen bir kümede ise progresyon çocukluk çağından sonra bile devam etmektedir. 

Çocuğunuzun ekran müddetini denetimli olarak sınırlayın

Artık tüm dünyada dijital çağın pandemisi olarak kabul edilen miyopide, progresyonun önlenmesi için birçok bilimsel çalışma yapılmıştır ve yapılmaya devam etmektedir. Günümüzde miyopi progresyonunu yavaşlatmaya yönelik ispata dayalı ve tesirli usuller bulunmaktadır:

• Açık havada günde en az 2 saat vakit geçirmek, 
• Yakın çalışmalarda 20-20-20 kuralı
• Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 feet (6 metre) uzağa bakmak
• Ekran mühletinin sınırlandırılması
• Uygun gözlük yahut kontakt lens kullanımı
• Miyopi denetimine özel camlar
• Orto-keratoloji (gece lensleri)
• Düşük doz atropin tedavisi (doktor kontrolünde)

Her çocuk için en uygun usul, detaylı bir göz muayenesi sonrasında belirlenmelidir. Çocuklarda tertipli göz muayeneleri ihmal edilmemelidir. Miyopi ne kadar erken fark edilirse, ilerlemesi o kadar tesirli formda denetim altına alınabilir. Emel yalnızca net görmek değil, çocuğun ömür uzunluğu göz sıhhatini korumaktır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı