Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Medya ve Bağlantı Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Maria Pia Ester Cristaldi ile İtalya Insubria Üniversitesi’nden Dr. Elisa Ramazzina tarafından organize edilen “Entangled Histories: Borders and Cultural Encounters from the Medieval to the Contemporary Era” başlıklı memleketler arası seminer serisi, “sınır” kavramını disiplinlerarası bir perspektifle ele alarak ağır ilgi görüyor.

Dil, bağlantı, edebiyat, siyaset ve kültür ekseninde şekillenen seminerler; akademik üretimde hudutların nasıl inşa edildiğini ve bu sonların nasıl aşılabileceğini tartışmaya açtı. Farklı kıtalardan akademisyenleri bir ortaya getiren seminer serisi hem akademik hem de toplumsal seviyede hudut kavramına yönelik farkındalık oluşturmayı hedefledi.

Bu kapsamda Dr. Öğr. Üyesi Maria Pia Ester Cristaldi, seminer serisinin çıkış noktası, maksadı ve akademik yaklaşımına ait değerlendirmelerde bulundu.

“Sınırlar yalnızca siyasetle ilgili değil

Seminer serisinin uzun yıllara dayanan akademik çalışmaların bir sonucu olarak ortaya çıktığını vurgulayan Cristaldi, “Elisa ve ben yaklaşık 13 yıldır yakın arkadaşız ve ikimiz de akademisyeniz. Hem benim hem de Elisa’nın çalışmalarında genelde farklı toplumlar ortasındaki benzerlikleri ve farklılıkları araştırıyoruz. Bunları karşılaştırarak ilerliyoruz. ‘Borders’ yani hudut konusunu seçmemizin nedeni de bu. Zira hudutlar yalnızca siyasetle ilgili değil; lisan, irtibat, edebiyat ve kültürle de çok yakından bağlı. Aslında sonların gerçek bir şey olmadığını, bizim toplumsal pratiklerimizle, bizim iletişimsel pratiklerimizle inşa ettiğimiz bir şey olduğunu vurgulamaya çalışıyorum. Hudutlar gerçek değil, bizim pratiklerimizle inşa ediliyor.” dedi.

“Sınırların nasıl ortaya çıktığını araştırmamız gerekiyor”

Güncel global gelişmelerin de hudut tartışmalarını tekrar gündeme taşıdığını belirten Cristaldi, bu bahislerin tarihî art planla birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Cristaldi; “Filistin ve İsrail ortasındaki savaş ya da Rusya ve Ukrayna ortasındaki çatışmalar bir günlük olaylar değil. Bunların kökenleri yüzyıllar öncesine dayanıyor. Mesela neden birileri Ukraynalı olarak tanımlanıyor, öbürleri Rusyalı olarak bedellendiriliyor? Bunları anlayabilmek için hudutların nasıl ortaya çıktığını araştırmamız gerekiyor.” formunda konuştu.

Temel gaye farkındalık!

Seminerlerin temel gayesinin hudutlar konusunda bir farkındalık olduğunu belirten Cristaldi; “Aslında ortamızda gerçek bir hudut yok. Kültürel, siyasal ya da dini açıdan hudutların yüzyıllar içinde inşa edildiğini göstermeye çalışıyoruz. Bu sonların nasıl aşılabileceğini de birlikte düşünmek istiyoruz.” dedi.

Farklı kıtalardan akademisyenler Üsküdar’da buluştu

Seminer serisinin milletlerarası yapısına özel kıymet verdiklerini vurgulayan Cristaldi, tek merkezli akademik bakış açılarına aralı durduklarını söz etti. Cristaldi; “Bu üslup seminerlerde genelde ya yalnızca Batı’nın bakış açısı yansıtılıyor ya da yalnızca Doğu’nun. Biz herkesi bir ortaya getirmeye çalıştık. Çin’den akademisyenler var, Japonya’dan araştırmacılar var, İngiltere’den ve Kanada’dan da iştirakçiler oldu.” sözlerini kullandı.

“Tüm kategorileri altüst ediyoruz”

Ele alınan bahislerin hudutları zihinsel olarak da sorgulattığını belirten Cristaldi; “Çin’deki Hristiyan metinlerinin çevirisinden, Kanada’da Japonya çalışan bir araştırmacıya, İtalyan Şamanizmine kadar uzanan bahisler var. Aslında tüm kategorileri altüst ediyoruz.” dedi.

Dil, irtibat ve basın tarihi çalışmaların merkezinde yer aldı

Çalışmalarında lisan ve bağlantı bağlantısına özel bir ehemmiyet verdiğini belirten Cristaldi, lisanın toplumsal hafızayla kurduğu bağa dikkat çekti. Cristaldi; “İletişimin en kıymetli noktası ortak bir lisanın olmasıdır. Lisan yalnızca kelamlı değil, kelamsız de olabilir. Beni en çok ilgilendiren kısım, lisanın toplumsal ve siyasal tarafıdır. Bir lisanın bir toplum içinde nasıl kullanıldığı, nasıl değiştiği, sözlere yüklenen manalar ve hisler benim için çok kıymetli.” halinde konuştu.

Dil bir alışkanlık, bir pratiktir…

Dil ve basın tarihi üzerine yaptığı çalışmalara da değinen Cristaldi, lisanların birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğinden bahsetti. Cristaldi; “Bir lisan otorite tarafından değiştirilebilir ancak bu çabucak olan bir şey değildir. Vakit alıyor zira lisanı kullanan halktır. Lisan bir alışkanlıktır, bir pratiktir. Bir lisandan o lisanda kullandığımız tabirleri, sözleri kültürel bir birikimden başka olarak düşünmek çok zordur. Mesela ‘İnşallah’ sözünü kaç kişi dini manada kullanıyor? Fakat yeniden de kullanmaya devam ediyoruz. Zira artık kültürün bir modülü.” tabirlerini kullandı. 

“Dilde milliyetçilik yoktur”

Bu bağlamda lisan üzerinden kurulan sonların da yapay olduğunu vurgulayan Cristaldi; “Dilde milliyetçilik yoktur. Zira beşerler ortasında sonlar yapaydır. Birebir coğrafyayı paylaşıyorsanız sözler de ortaklaşır.” dedi.

Dijital beşerî bilimler ve metin madenciliği vurgusu

Çalışmalarında ele aldığı dijital beşerî bilimler ve metin madenciliği çalışmalarının klasik basın ve irtibat araştırmalarına yeni imkânlar sunduğunu belirten Cristaldi; “18. ve 19. yüzyılda çıkan gazeteler çağdaşlaşmanın en kıymetli araçlarıydı. Osmanlı, Rus ve Japon basınını mukayeseli olarak inceleyebiliyoruz. Metin madenciliği sayesinde bu gazetelerdeki ortak kavramları kategori bazlı araştırmak mümkün.” biçiminde konuştu.

“İnsan ve makine ortasındaki etkileşim burada çok önemli”

Bu sürecin disiplinlerarası çalışmayı da zarurî kıldığını tabir eden Cristaldi; “Ben tek başıma metin madenciliği yapamam. Mühendislerle birlikte çalışıyordum. İnsan ve makine ortasındaki etkileşim burada çok kıymetli.” kelamlarıyla iş birliğinin kıymetine dikkat çekti.

“Akademi toplumdan kopuk olmamalı”

Önümüzdeki periyoda ait amaçlarını de paylaşan Cristaldi, seminerlerin sırf akademik etrafa değil, topluma da hitap etmesini önemsediklerini vurguladı. Cristaldi; “Ben yalnızca akademisyenleri düşünmüyorum. Öğrencileri ve toplumu da düşünüyorum. Akademinin gerçek yararı toplumla kurduğu bağda ortaya çıkıyor. Bu seminerler herkese açık ve bu şuurlu bir tercih. Akademi toplumdan kopuk olmamalı.” dedi.

Seriler 1 Temmuz’a kadar devam edecek!

Farklı kıtalardan akademisyenleri bir ortaya getiren seminer serisi 1 Temmuz’a kadar her Çarşamba 19.00’da düzenlenmeye devam edecek.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı