Antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanımı, bu ilaçlara dirençli bakterilerin ortaya çıkmasına yol açarak enfeksiyonların tedavisini zorlaştırıyor. Bu durum hastalık müddetlerinin uzamasına, hastanede yatışların ve vefat riskinin artmasına neden olabiliyor. Doktorların bu türlü tablolarla karşılaştığında daha güçlü, daha değerli ve daha fazla yan tesire sahip ilaçlara yönelmek zorunda kaldığını vurgulayan Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, “Antibiyotikler ateş düşürücü ya da ağrı kesici değildir, bu nedenle her enfeksiyonda işe yaramaz. Gereksiz kullanımlar bugün yarar sağlamadığı üzere, yarın gelişen direnç nedeniyle daha önemli bir hastalıkta kişinin tedavisiz kalmasına da yol açabilir” ihtarında bulundu.

Antibiyotik direnci, bakterilerin bu ilaçlara karşı etkisiz hale gelmesiyle ortaya çıkan değerli bir sıhhat sorunu. Bu durumun “sessiz pandemi” olarak isimlendirildiğini açıklayan Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, “Bu sessiz pandemi, COVID-19 üzere ani salgınlar kadar görünür olmasa da tesirleri yavaş, sinsi ve daimdir. Direnç kazanmış bu bakteriler seyahat, besin ve etraf yoluyla tüm dünyaya yayılır. Dirençli enfeksiyonlar ise daha uzun hastane yatışlarına, daha maliyetli tedavilere ve artan mevt riskine yol açar” dedi.

Evde kalan antibiyotikler hastalığı ağırlaştırabilir

Her enfeksiyonda hastalığa neden olan bakterinin birebir olmadığını ve her antibiyotiğin tüm bakterilere tıpkı oranda tesir edemeyeceğini belirten Çetinkaya, “Özellikle meskende kalan bir antibiyotiğin birebir hasta tarafından tekrar kullanılması ya da bir yakınına tavsiye etmesi, hastalığın uzamasına ve daha ağır enfeksiyonlara yol açabilir. Üstelik bu ilaçlar birçok vakit son kullanma tarihi geçmiş haldedir ve bu nedenle beklenen etkiyi göstermez. Özetle, antibiyotiklerin kesinlikle doktor teklifiyle gerçek halde kullanılması gerekir” dedi.

Bağışıklığı zayıf bireyler için tehlike daha büyük

Antibiyotiklere dirençli bakterilerin herkes için değerli bir risk oluşturduğunu söyleyen Çetinkaya, “Sık ve gereksiz antibiyotik kullanan şahıslar farkında olmadan kendi bedenlerinde dirençli bakterilerin gelişmesine yer hazırlarlar. Bu dirençli bakteriler temas, eller, besinler ve yakın etraf yoluyla diğerlerine da geçebilir. Başta kendi yakınları olmak üzere bağışıklık sistemi zayıf olan şahıslar, dirençli enfeksiyonlara karşı daha savunmasızdır. Bilhassa dikkat edilmesi gereken bireylere; yaşlılar, bebekler, kanser tedavisi görenler ve kronik hastalığı olanlar örnek verilebilir” formunda konuştu.

Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, bedende antibiyotik direnci gelişmesine yol açabilecek altı kusurlu alışkanlığı sıraladı:

1. Gereksiz antibiyotik kullanmak: Soğuk algınlığı, grip üzere viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak, direnç gelişimine direkt katkı sağlar.
2. Antibiyotik tedavisini erken kesmek: Kullanılan ilaç keyfi olarak bırakıldığında en dirençli bakteriler hayatta kalır ve tekrar çoğalırlar.
3. Yanlış doz yahut sistemsiz antibiyotik kullanmak: Düşük dozlar bakterileri öldürmez, onları daha dirençli hale getirir.
4. Reçetesiz antibiyotik kullanmak: Doktor kontrolü olmadan kullanılan antibiyotikler birden fazla vakit gereksizdir yahut hastanın durumunu daha da kötüleştirir.
5. Başkasına yazılan antibiyotiği kullanmak: Her enfeksiyon için tıpkı antibiyotik tesirli değildir, yanlış ilacı kullanmak direnci artırır. 
6. Hayvancılık ve tarım dalında bilinçsiz antibiyotik kullanımı: Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı sonucu gelişen dirençli bakteriler, besinler yoluyla toplu biçimde insanlara geçebilir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı