ABD Boston Üniversitesi’nde biyoteknoloji alanında çalışmalar yürüten, İstanbul Atlas Üniversitesi Uluslararası Danışma Kurulu Üyesi, bilim insanı Prof. Dr. Selim Ünlü, laboratuvarda çalışılan bir projeyi ticari bir esere dönüştürmenin sabır isteyen ve uzun yıllara yayılan bir süreç olduğunu söyledi. Esere dönüştürülmek istenen fikrin öncelikle toplumda bir gereksinimi karşılaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Selim Ünlü, “Bu eser, En az Viable Product (MVP) yani en az uygulanabilir eser olmalı. Bilimsel gelişme, daima müşahededen kaynaklanmıştır. Tüketicinin muhtaçlığının belirlenip o eser ya da teknolojiyi geliştirmek lazım. Zira orası senin pazarın oluyor, yoksa o eseri kimse almaz zira ona gereksinim yoktur” dedi. Laboratuvarda çalışılan projeyi ticari esere dönüştürmede en kıymetli bir diğer noktanın ise patent olduğunu belirten Prof. Dr. Selim Ünlü, fikri mülkiyete sahip çıkılması gerektiğini söyledi.

Akademik bilginin ticarileşmesini stratejik önceliğinde konumlandıran İstanbul Atlas Üniversitesi bünyesindeki IRIS Lab’ın kurulmasına da öncülük eden Prof. Dr. Selim Ünlü, Atlas Vadi Yerleşkesi ziyaret etti. Mütevelli Heyet Lideri Dr. Yusuf Elgörmüş ve Rektör Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak ile görüşen Prof. Dr. Selim Ünlü, akademisyen ve öğrencilerle de bir ortaya geldi.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi ve Meslek Yüksekokulu tarafından Creative Lab’da düzenlenen seminerde bilim insanı Prof. Dr. Selim Ünlü, “From Academic Lab to the Real World with Küresel Connections” başlıklı konuşmasında öğrencilere akademik ve bilimsel çalışmalarının yanı sıra girişimcilik ve meslek seyahati alanındaki tecrübelerini aktardı.

İstanbul Atlas Üniversitesi’nde bilhassa ilaç moleküllerinin etkileşimleri üzerine çalışmalar yürüten IRIS Lab’ın kurulmasına öncülük eden Prof. Dr. Selim Ünlü, akademik laboratuvardan gerçek dünyaya geçerken yapılması gerekenleri anlattığı konuşmasında sabun köpüğü üzere kolay fikirden çok üst düzeyli performansı olan bir biyosensör geliştirme serüvenini anlattı.

Bilimsel gelişme, daima müşahededen kaynaklanıyor

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Hayatta en gerçek mürşit, ilimdir fendir, ilim ve fenden diğer yol gösterici aramak gaflettir, dalalettir, cehalettir” ve “Biz ilhamlarımızı direkt doğruya hayattan almış bulunuyoruz” kelamlarını hatırlatan Prof. Dr. Selim Ünlü, “Bu kelamlar çok manalı ve değerli. Etrafımızda ilham alınacak birçok öge var ve müşahede değerli. Etrafınıza alıcı gözle bakmak, gördüğüm bu fenomeni nasıl kullanırım, bu ne işe fayda diye bakabilmek inovasyonun birinci noktasıdır. Her şeye alıcı gözle bakabilirsiniz ve bilimsel gelişme, daima müşahededen kaynaklanmıştır. Beşerler bir şeyi gözlemliyor, bunu modellemeye çalışıyorlar ve sonra da işe fayda bir hale getirmeye çalışıyorlar. İnovasyon bir uzun seyahat ve sabır gerektiriyor” dedi.

Tüketicinin gereksiniminin belirlenmesi gerekiyor

Bir fikrin esere dönüşmesi sürecinin yıllara yayılan bir süreç olduğunu kaydeden Prof. Dr. Selim Ünlü, “Fikirler ortaya çıkıyor, bir olgunluğa eriştirtiyorsunuz. Bu süreç birbirini besleyen uzun ve karmaşık bir süreç. Öncelikle pazar araştırmasının yapılması gerekiyor. Öncelikle bu eser işe fayda mı, bunu anlamaya çalışıyorsun. Bu eser, En az Viable Product yani en az uygulanabilir eser olmalı.Tüketicinin gereksiniminin belirlenip o eser ya da teknolojiyi geliştirmek lazım. Zira orası senin pazarın oluyor, yoksa o eseri kimse almaz zira ona muhtaçlık yoktur” dedi.

Prof. Dr. Selim Ünlü, “Size yol gösterecek örnek olarak göreceğimiz beşerler beğendiğiniz beşerler olacak. Hayatımızda daima kelebek tesirini görebiliyoruz. Bir küçük nokta saman alevi üzere büyüyebiliyor” dedi.

Sabun köpüğünden memleketler arası ticari ürüne…

İlaç moleküllerinin etkileşimlerini ölçmeyi amaçlayan biyoteknolojik eserleri nasıl geliştirdiklerine ait çalışmalardan da bahseden Prof. Dr. Selim Ünlü, “İnterformetik ölçümler yani ışık teşebbüsü ile ölçüm yapmak dünyada bilinen en hassas ölçümdür. Biz sabun köpüğünü, bir silisyum alt taşı üzerine gerçekleştiriyoruz. Silisyumu içinde oksijen olan bir ortamda ısıtırsanız üzerinde cam oluşuyor. Silisyum en yeterli yarı iletken değil ancak bugün bütün kullandığımız tümleşik devreler (integrated circuits) yani bilgisayarların hepsi silisyumdan yapılıyor. Bunun da sebebi silisyumu ısıttığınız vakit bir yalıtkana dönüşmesi. Bu dünyada kullanabileceğiniz en pak gereç. Onun üzerine işleyip birtakım biyobelirteçleri yakalayacak molekülleri koyarsanız bundan çoklu bir biyosensör oluşturma imkânınız oluşuyor. Bunu moleküllerin birbiriyle etkileşimini ölçmek için kullanabilirsiniz. Bu sistem kısaca, sensörden gelen ışık/renk bilgisini alıp, moleküllerin birbirleriyle nasıl etkileştiğini hesaplayan, görselleştiren ve aygıtı ticari esere dönüştüren sistemdir. Yaptığımız işlerden bir tanesi bu. Bu kıymetli bir teknoloji zira teşhis kiti ve ilaç geliştireceksiniz moleküller birbirleriyle nasıl etkileşiyor, bunu bilmek istiyorsunuz. Bunu biz bir aygıt haline getirdik. Ticari olarak yapabiliyoruz, sonrasında gayelerimizi büyüttük. Sabun köpüğü kadar kolay bir fikirden memleketler arası satabileceğiniz bir esere dönüşebildi. IRIS  Biyoteknoloji Şirketi’ni kurduk. OSTİM’de bir torna tezgahında üretime başladık. Yazılım ve elektronik basamakları tamamladık. İstanbul Atlas Üniversitesi ile iş birliğimiz var” diye konuştu.

Ürün geliştirme yelpazemiz devam ediyor

Gelecekte yapacakları çalışmalara da değinen Prof. Dr. Selim Ünlü, “Işık yansıması ile yaptığımız ölçüm, sabun köpüğü diye düşünürseniz kalınlık ölçüyorsunuz. Şu anda biz onu 1 pikometre düzeyinde yapabiliyoruz. Yani hidrojen atomunun yüzde biri kadar yapıyoruz. O sayede mokelüler etkileşimi ölçebiliyoruz. Yüksek konsantrasyonlu biyobelirteçleri kandan ve serumdan da ölçebiliyoruz lakin bir noktada yetersiz kalıyor. Artık interformetre ışık toplama hünerini artırdığınız surece yani burada kullandığınız merceğin gücünü artırdıkça daha düzgün olabilir. O vakit en sonunda tek tek molekülleri ya da nano parçacıkları görme imkânınız var. Yani bizim eser geliştirme yelpazemiz devam eden bir süreç. Şu anda üzerinde yoğunlaştığımızda daha yüksek hassasiyette tek tek molekülleri görebileceğimiz teknolojileri ticari olarak oluşturmaya çalışıyoruz” dedi.

Projeyi ticari esere dönüştürmede patent önemli

Laboratuvarda çalışılan bir projeyi ticari bir esere dönüştürmek için gereken en değerli şeyin patent olduğunu belirten Prof. Dr. Selim Ünlü, “Birincisi patentini alacaksınız. Hayata geçip, bir işe yaramasını istiyorsak, fikri mülkiyet korunmalı. Bu sayede esere dönüştürme için daha sağlam bir motivasyon olur. Onun için fikri mülkiyete sahip çıkmak gerekiyor. Türkiye’de son 20 yılda bu alanda kıymetli çalışmalar yapıldı. İkincisi bulunduğunuz ortamda başarılı olmanız için elinizde ne materyal varsa onu kullanacaksınız. Amerikalıların söylediği üzere elmanız varsa ondan elma pastası yapacaksın. Boston Üniversitesi’ne gittiğim yıllarda bir fotoniks merkezi kuruldu, enfeksiyon hastalıkları üzerinde çalışıldı. Ömür bilimleri çok kıymetliydi. Ben de vakit içerisinde biyosensörlere hakikat kaydım. Yeni bir fikriniz varsa bunun En az Viable Product yani en az uygulanabilir bir eser olması için çalışacaksınız” diye konuştu.

Multidisipliner grup çalışması önemli

Bir projede yer alan şahısların bilhassa de akıl hocalarının değerli olduğunu kaydeden Prof. Dr. Selim Ünlü, multidisipliner bir takımla çalışmanın ehemmiyetini vurguladı. Prof. Dr. Selim Ünlü, akademide inovasyon ve ticarileşmenin mümkün olabileceğini belirterek “Doğru kurgulandığında imkânsız değildir.  Öğrencilerin akademik çalışmasını müdafaanız lazım. Ticari olarak kim nasıl bir gelir elde edecek, fikri mülkiyet nasıl olacak, bunların belirlenmesi lazım. Yalnızca alttan bu projeye inanan bireylerin çabası ile değil, üstten idarenin de buna dayanak olması lazım. Baştan düzgün kurgulanması lazım. Atlas Üniversitesi olarak siz bunun başındasınız, bu büyük fırsat” diye konuştu.

Seminerin akabinde kurucusu olduğu İstanbul Atlas Üniversitesi IRIS Lab’ı ziyaret ederek bilgi alan Prof. Dr. Selim Ünlü, İstanbul Atlas Üniversitesi Mütevelli Heyet Lideri Dr. Yusuf Elgörmüş ile Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Yeditepe Hastanesi’ni ziyaret ederek akademik iş birlikleri, projeler ve kurumsal temaslarla ilgili görüşmelerde bulundu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı