Kanserle çabada en güçlü silahın farkındalık ve erken teşhis olduğunu söyleyen İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Kolu Lideri Doç. Dr. Emine Yıldırım, bilimsel datalar ve ulusal–uluslararası kılavuzlar doğrultusunda tarama programlarının tesirli olduğu en önemli kanser tiplerinin göğüs kanseri, kolorektal (kalın bağırsak) kanseri, rahim ağzı (serviks) kanseri ve prostat kanseri olarak sıralandığını söyledi.

Bu kanser tiplerinde sistemli taramanın, hastalığın erken evrede saptanmasını sağlayarak tedavi muvaffakiyetini bariz formda artırdığına dikkat çeken Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Kanserden korkmak yerine, geç kalmaktan korkmalıyız. Tertipli taramalar, şuurlu bireyler ve güçlü bir sıhhat sistemi ile kanserle gayrette çok daha yol alabiliriz. Bugün yapılacak bir tarama, yarın bir hayatı kurtarabilir” diye konuştu.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Kolu Lideri Doç. Dr. Emine Yıldırım, 4 Şubat Dünya Kanser Günü münasebetiyle yaptığı açıklamada kanserde erken teşhisin ehemmiyetine dikkat çekti.

Her bireyin kanser seyahati kendine özgüdür

Her yıl 4 Şubat’ta kutlanan Dünya Kanser Günü’nün, Uluslararası Kanser Kontrol Birliği öncülüğünde yürütülen global bir farkındalık hareketi olduğunu söyleyen Doç. Dr. Emine Yıldırım, “2026 yılında ‘Eşsiz Olanla Birleşmiş’ temasıyla 26. kere düzenlenecek olan bugün bize değerli bir gerçeği hatırlatmaktadır: Her bireyin kanser seyahati kendine hastır ama tahlil fakat toplum olarak birlikte hareket edilirse mümkündür” diye konuştu.

Kanserle gayrette farkındalık ve erken teşhis büyük kıymete sahip

Kanserde erken teşhisin kıymetli olduğunu belirten Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Kanser günümüzde dünya genelinde en sık karşılaşılan sıhhat meselelerinden biridir. Lakin birden fazla vakit gözden kaçan çok kıymetli bir gerçek vardır: Kanserlerin kıymetli bir kısmı önlenebilir ya da erken teşhis ile başarılı formda tedavi edilebilir hastalıklardır. Bu nedenle kanserle uğraşta en güçlü silahımız, farkındalık ve erken tanıdır” dedi.

Her 8 bayandan biri göğüs kanseriyle yüzleşiyor

Kadın sıhhati açısından bakıldığında göğüs kanserinin hem görülme sıklığı hem de erken teşhis ile yüz güldürücü sonuçlar elde edilebilmesi nedeniyle farklı bir yerde durduğunu kaydeden Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Meme kanseri, bayanlarda en sık görülen kanser çeşididir ve her 8 bayandan biri hayatının bir devrinde bu hastalıkla yüzleşmektedir. Bu sayı ürkütücü üzere görünse de erken teşhis sayesinde bugün göğüs kanseri artık büyük oranda tedavi edilebilen bir hastalıktır. Asıl maksat, hastalığı ileri evrede tedavi etmek değil; erken evrede yakalayarak bayanın ömür müddetini, vücut bütünlüğünü ve hayat kalitesini korumaktır” dedi.

Kanser taramalarının ehemmiyeti çok büyük

Henüz rastgele bir şikâyet ortaya çıkmadan hastalığın erken evrede saptanmasını amaçlayan testler olan kanser taramalarının kıymetini vurgulayan Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Erken evrede yakalanan kanserlerin tedavisi daha başarılı, daha az yıpratıcı ve hastalar açısından çok daha umut vericidir. Kimi kanser tiplerinde tarama sayesinde sadece erken teşhis sağlanmaz, birebir vakitte kanser gelişimi büsbütün önlenebilir. Bilhassa göğüs kanseri ve kolorektal (kalın bağırsak) kanseri üzere hastalıklarda tarama programları, kanserle gayretin temel taşlarından biridir. Bu nedenle taramalar, ferdî bir tercih olmanın ötesinde, toplum sıhhatini direkt etkileyen kollayıcı sıhhat hizmetleridir” diye konuştu.

Taramanın tesirli olduğu birtakım kanser cinsleri

Doç. Dr. Emine Yıldırım, bilimsel datalar ve ulusal–uluslararası kılavuzlar doğrultusunda tarama programlarının tesirli olduğu esas kanser cinslerinin göğüs kanseri, kolorektal (kalın bağırsak) kanseri, rahim ağzı (serviks) kanseri ve prostat kanseri olduğunu belirterek “Bu kanser cinslerinde nizamlı tarama, hastalığın erken evrede saptanmasını sağlayarak tedavi muvaffakiyetini besbelli halde artırmaktadır” dedi.

Meme kanserinde sistemli ve yıllık takip hayat kurtarır

Kadınların 40 yaşından itibaren tertipli olarak göğüs kanseri taraması yaptırması gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Meme kanseri taramasında en değerli ileti şudur: Nizamlı ve yıllık takip hayat kurtarır. Radyoloji derneklerinin ve milletlerarası bilimsel kılavuzların teklifleri doğrultusunda 40 yaşından itibaren tüm bayanlarda yıllık mamografi göğüs kanseri taramasının temelini oluşturur. Ağır göğüs dokusu bulunan yahut ek risk faktörleri olan bayanlarda, mamografiye ek olarak ultrasonografi yapılması önerilir. Bu yaklaşım, göğüs kanserinin erken evrede yakalanmasını artırmakta ve bireye özel bir tarama stratejisi geliştirilmesine imkan sağlamaktadır. Her bayanın göğüs yapısı ve risk profili farklıdır; bu nedenle tarama da bireye nazaran planlanmalıdır” uyarısında bulundu.

Sağlık Bakanlığı Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında 40–69 yaş ortası bayanlara iki yılda bir mamografi önerildiğini ve bu taramaların KETEM’lerde fiyatsız olarak yapıldığını hatırlatan Doç. Dr. Emine Yıldırım, ancak klinik pratiğe yansıyan aktüel bilimsel yaklaşımda, yıllık mamografi takibinin temel kabul edildiğini kaydetti.

Kolorektal kanser taraması 50 yaşından itibaren yapılmalı

Kolorektal kanserlerin birden fazla vakit âlâ huylu poliplerden geliştiğini ve bu sürecin yıllar aldığını söz eden Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Bu nedenle tarama programları, bu kanser tipinin önlenmesinde son derece etkilidir. Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda 50–70 yaş ortası bayan ve erkeklerde, 2 yılda bir gaitada bâtın kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi yapılması önerilmektedir. Bu sayede kanser oluşmadan evvel poliplerin saptanması ve çıkarılması mümkün olmaktadır” dedi.

Kanserden korunmada ferdi sorumluluklara dikkat!

Kanserle çabanın sırf taramalarla hudutlu olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Sağlıklı beslenme, ülkü kilonun korunması, sistemli fizikî aktivite, sigara ve alkol kullanımından uzak durmak, güneşten korunmak ve nizamlı doktor denetimleri kanser riskini besbelli halde azaltır. Unutulmamalıdır ki kanserden korunma, büyük değişimlerden değil; günlük ömürde sürdürülebilir sağlıklı alışkanlıklardan geçer” diye konuştu.

Ailesinde kanser hikayesi olanlar için öneriler

“Ailede göğüs yahut kolorektal kanser hikayesi bulunması, bireyin kesinlikle kanser olacağı manasına gelmez” diyen Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Ancak bu şahıslar için risk artmış olabilir. Bu nedenle ailesel hikayesi olan bireylerin tarama programlarına daha erken yaşta başlaması ve takiplerinin şahsileştirilmesi büyük kıymet taşır. Gerekli durumlarda genetik danışmanlık da sürece dâhil edilmelidir” ikazında bulundu.

Kanserden değil, geç kalmaktan korkulmalı

Kanserin tek bir bireyin değil, tüm toplumun ortak sorunu olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Emine Yıldırım, sözlerini şöyle tamamladı: “Dünya Kanser Günü’nün bu yılki teması olan ‘Eşsiz Olanla Birleşmiş’, bize her bireyin öyküsünün farklı olduğunu; lakin tahlilin ortak şuurla mümkün olduğunu hatırlatmaktadır. Bir genel cerrah olarak altını bilhassa çizmek isterim ki; kanserden korkmak yerine, geç kalmaktan korkmalıyız. Sistemli taramalar, şuurlu bireyler ve güçlü bir sıhhat sistemi ile kanserle çabada çok daha yol alabiliriz. Bugün yapılacak bir tarama, yarın bir hayatı kurtarabilir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı