Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi, toplumsal katkı ve bilim bağlantısı misyonu kapsamında düzenlediği Toplum İçin İrtibat Eğitim Seminerlerinin dördüncüsü gerçekleştirdi. “Etkili irtibat: Günlük hayatta bağlantının gücü” başlığıyla çevrimiçi düzenlenen seminere ağır iştirak sağlandı.

İletişim şuurlu, stratejik ve tasarlanmış bir süreç

Seminerin konuşmacısı, Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla Münasebetler ve Tanıtım Kısım Lideri Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş oldu. Doç. Dr. Akbaş, konuşmasında etkili irtibatın sırf konuşmakla sonlu olmadığını vurgulayarak, bağlantının şuurlu, stratejik ve tasarlanmış bir süreç olduğuna dikkat çekti.

Doç. Dr. Akbaş, iletişimi yalnızca ileti transferi olarak görmenin yetersiz olduğunu belirterek, şu tabirleri kullandı:

“İletişim kuruyoruz, konuşuyoruz, kendimizi tabir etmeye çalışıyoruz. Fakat bağlantı kurmakla tesirli irtibat kurmak birebir şey değil. Tesirli bağlantı kurabilmek için ne söylediğimiz kadar, nasıl söylediğimiz, ne vakit söylediğimiz ve hangi sözleri seçtiğimiz de son derece kıymetlidir. Aslında bağlantısı tasarlıyor olmamız gerekir.” 

Sağlıklı irtibatın temelinde “iyi bir dinleyici olma” mahareti var

Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş, tesirli ve sağlıklı bağlantının temelinde “iyi bir dinleyici olma” marifetinin yer aldığını söz ederek, günlük hayatta sıklıkla yapılan dinleme yanılgılarının bağlantısı zayıflattığını ve bu yanlışların fark edilmesi gerektiğini lisana getirdi.

İyi bir dinleyici olup olmadığımızı sorgulamamız gerektiğini de kaydeden Doç. Dr. Akbaş, dinleme sürecindeki en yaygın kusurları şu sözlerle lisana getirdi:

“Konuşmayı bölüyor muyuz? Şayet sık sık bölüyorsak ve bu bir alışkanlığa dönüştüyse, buna kesinlikle bakmak gerekiyor. Elbette birtakım özel durumlarda müdahale edilmesi gerekebilir; lakin bu davranış rutin hale geldiyse, tesirli bir dinleme pratiğinden kelam edemeyiz. Bunun yanında konuşma esnasında öteki şeylere bakmak da günümüzün en yaygın problemlerinden biri. Dijital çağda çoğumuzun elinde bir telefon ya da dikkatini dağıtan bir ekran var. Konuşma sırasında telefona bakmak, öbür biriyle iletileşmek ya da zihinsel olarak orada olmamak, yeterli bir dinleyici olmadığımızın açık göstergeleridir.”

Kelimelerin gücüne de değinen Doç. Dr. Akbaş, kullanılan dilin sadece mana değil, birebir vakitte his ürettiğini belirtti. Olumsuz lisanın karşı tarafta direnç oluşturduğunu söz eden Doç. Dr. Akbaş, yapıcı ve kapsayıcı bir lisanın değerine işaret etti ve “Olumsuzluk içeren tabirler birden fazla vakit karşı tarafta direnç yaratır. ‘Lütfen konuşmayın’ demek yerine ‘Lütfen sessiz olalım’ demek, bağlantıda iş birliğini ve uzlaşmayı güçlendirir. Zira sözler sadece mana taşımaz, tıpkı vakitte his üretir.” diye konuştu.

Yüz yüze irtibatın, tüm dijital imkânlara karşın hâlâ en tesirli irtibat biçimi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, iletişimde zamanlamanın da kritik bir rol oynadığını söz etti. Gerçek kelamın yanlış vakitte söylendiğinde tesirini yitirebileceğini belirten Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin “ne, nasıl ve ne zaman” sorularının birlikte düşünülmesiyle mümkün olduğunu söyledi.

Geri bildirim, tesirli bağlantının olmazsa olmazı

Dinleme sürecinde vücut lisanının ve geri bildirimin değerine dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, konuşmacının aldığı geri bildirimlerle irtibatın sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini anlayabildiğini vurguladı ve “Konuşmacı, anlattığı his ve fikrin karşı tarafa geçip geçmediğini, dinleyiciden aldığı geri bildirimlerle anlar. Bu bir onay sistemidir. Dinlerken vücut lisanımızla ‘Evet, anlıyorum’, ‘Bunu mu demek istedin?’ üzere yansıtıcı geri bildirimler verdiğimizde, konuşmacı da iletisinin yanlışsız formda iletildiğini hisseder. Geri bildirim, tesirli irtibatın olmazsa olmazıdır.” diye konuştu.

Sadece işimize gelenleri duymanın da dinleme sürecindeki temel meselelerden biri olduğuna işaret eden Doç. Dr. Akbaş, “Sadece duymak istediklerimizi duyup, geri kalanını görmezden gelmek de çok sık yapılan bir yanılgıdır. Gündelik lisanda buna ‘işimize geleni duymak’ diyebiliriz. Bu tavır, güzel bir dinleyici olmadığımızın değerli göstergelerinden biridir. Dinlemek yerine konuşmaya hazırlanmak, kendi savunmamızı düşünmek ya da zihinsel olarak öbür bir yerde olmak da sağlıklı bir irtibat profili sunmaz.” formunda konuştu.

Sağlıklı irtibatın temel bileşenlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, açık ve tahlil odaklı bir bağlantı anlayışının kıymetini vurguladı. Kapalı bağlantının, irtibat sürecini baştan tıkadığını belirten Doç. Dr. Akbaş, “Sağlıklı iletişimden kelam edebilmek için öncelikle açık bağlantı gerekir. Vücut lisanımızla, halimizle bağlantıya kapalı olduğumuzu gösteriyorsak, sağlıklı bir irtibat beklemek anlamsız hale gelir. Bunun yanında tahlil odaklı olmak, hoşgörülü ve ön yargısız bir yaklaşım sergilemek, esnek davranabilmek de sağlıklı bağlantının temel ögeleridir.” tabirinde bulundu.

Açık bir biçimde hudut koyabilmek de tesirli irtibatın kıymetli bir parçası

Etkili irtibatın her vakit uzlaşma ya da memnuniyet üretmek manasına gelmediğini de lisana getiren Doç. Dr. Akbaş, “Etkili iletişim her vakit karşı tarafı mutlu etmek değildir. Gerektiğinde net, saygılı ve açık bir biçimde hudut koyabilmek de tesirli bağlantının değerli bir modülüdür.” sözünde bulundu.

Konuşmasında vücut lisanı, ses tonu ve sözcük seçiminin izlenim ve imaj idaresi üzerindeki tesirlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, iyi niyetin tek başına kâfi olmadığını, değerli olanın karşı tarafta yaratılan tesir olduğunu tabir etti. Doç. Dr. Akbaş, konuşmayı bölmek, yargılamak, dijital ekranlara yönelmek üzere davranışların tesirli dinlemenin önündeki en büyük maniler ortasında yer aldığını belirterek, “İyi bir dinleyici olmak; bölmeden, yargılamadan, vücut lisanıyla de dinlediğini gösterebilmekten geçer. Faal dinleme, sağlıklı ve tesirli bağlantının temelidir.” dedi.

Varsayımlara dayalı bağlantı önemli meselelere yol açıyor

Sağlıksız irtibatın ise savunmacı, suçlayıcı ve tek taraflı bir lisan üzerinden şekillendiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, özellikle varsayımlara dayalı bağlantının önemli meselelere yol açtığını vurguladı. 

Doç. Dr. Akbaş, “Varsayımda bulunmak, sıhhatsiz irtibatın en yaygın nedenlerinden biridir. ‘Beni aslında anladı’ demek ya da dijital ortamda gelen sessizliği ilgisizlik olarak yorumlamak birçok vakit yanlış çıkarımlara yol açar. Halbuki karşı tarafın görmemiş, müsait olmamış ya da teknik bir sorun yaşamış olması mümkündür. Varsayımlar, irtibatı zedeleyen en büyük tuzaklardandır.” dedi.

Ön yargının da sıhhatsiz bağlantısı besleyen temel ögelerden biri olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Ön yargı, kâfi bilgi edinilmeden, birçok vakit hayali ispatlara dayanarak oluşturulan bir yargıdır. Beşerlerle birinci karşılaştığımız anlarda, birinci saniyelerden itibaren bir izlenim oluşur. Bu nedenle birinci izlenimi gerçek yönetmek, ön yargıları kırmanın en tesirli yollarından biridir.” biçiminde konuştu.

Beden lisanı irtibatın en güçlü ögelerinden biri

Beden lisanının, izlenim ve imaj idaresinde belirleyici bir öge olduğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, sözlü ve kelamsız irtibatın ahenk içinde olması gerektiğini söyledi ve “Beden lisanı, duruşumuzdan mimiklerimize, jestlerimizden göz temasına kadar irtibatın en güçlü ögelerinden biridir. Söylediklerimizle vücut lisanımız uyumlu değilse, karşı tarafta tutarsızlık algısı oluşur. Bu nedenle vücut lisanımızı şuurlu ve farkında olarak kullanmamız, tesirli bağlantı açısından büyük ehemmiyet taşır.” tabirinde bulundu.

Konuşma suratı, ses tonu, vurgu ve artikülasyonun da irtibatın tesirini direkt etkilediğini tabir eden Doç. Dr. Akbaş, iletişimin bir istikrar işi olduğunu ve bu ögelerin tıpkı vakitte ikna süreçlerinde de kritik rol oynadığını belirtti.

Kişisel marka itimat üzerine inşa edilir

Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin sadece anlık bağlantıları değil, bireyin uzun vadede dış dünyadaki algısını ve ferdî markasını da şekillendirdiğini vurguladı. 

Kişisel markanın sadece dış görünüşten ya da popülerlikten ibaret olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, kişisel markanın bireyin kimliği, kıymetleri, davranışları ve irtibat biçiminin bir bütünü olduğunu söyledi. Doç. Dr. Akbaş, “Kişisel marka, tıpkı bir yapboz üzere; modüller tek tek mana taşır lakin asıl mana, o kesimler bir ortaya geldiğinde ortaya çıkar” dedi.

Kişisel markanın, bireyin dış dünyaya verdiği tüm bildirilerden oluştuğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, güven kavramının bu sürecin merkezinde yer aldığını tabir etti. Doç. Dr. Akbaş, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“Nasıl ki tüketici olarak birtakım markalara gözümüz kapalı sarfiyat, güvenir ve sadık oluruz; ferdî marka da birebir formda itimat üzerine inşa edilir. Söylediklerimiz, ilettiğimiz bildiriler, irtibat dizaynımız ve davranışlarımız bizim ferdî markamızın bir modülüdür. Fakat bu kesimlerin yanlışsız yönetilmesi gerekir. Zira şahsî marka, tek bir ögeden değil; kimlikten, algıdan, aksiyondan ve tutarlılıktan oluşan bir bütündür.”

Söylem–eylem ahengi yoksa ferdî marka da zayıflar

Kişisel markanın en kritik ögelerinden birinin “söylem–eylem uyumu” olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Bir kişi ‘Ben sağlam bir insanım’ diyorsa, bunun ardını hareketleriyle doldurmak zorundadır. Söylediklerimizle yaptıklarımız örtüşmüyorsa, şahsî markamızı parlatmamız mümkün değildir. İmaj, davranış ve irtibat biçimi ortasında bir ahenk yoksa, karşı tarafta soru işaretleri oluşur.” dedi.

Özgünlük ve ‘imza’ vurgusu

“Nev-i şahsına münhasır olmak” sözünü kullanan ve diğerlerine benzemeye çalışmanın ferdî markayı zayıflattığını lisana getiren Doç. Dr. Akbaş, “Herkes gibi olmak, ferdî marka yaratmaz. Güçlü ferdî markaların kesinlikle bir imzası vardır. Bu bazen bir üslup, bazen bir aksesuar, bazen bir duruş ya da konuşma biçimi olabilir. Kişiyi başkalarından ayıran o küçük fakat dengeli ayrıntılar, şahsî markanın temelini oluşturur.” biçiminde konuştu.

Kişisel SWOT tahlili önerisi

Kişisel marka oluşturma sürecinde bireyin kendisini objektif biçimde değerlendirmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, bu noktada şahsî SWOT tahlilinin kıymetine dikkat çekti. Güçlü ve zayıf tarafların fark edilmesinin gelişim için temel bir adım olduğunu söyleyen Doç. Dr. Akbaş, “Kendimize ayna tutmamız gerekiyor. Güçlü yanlarımızı görmek kolay lakin zayıf yanlarımızı kabul etmek sıkıntı. Halbuki zayıf yanlarımızı fark ettiğimizde, onları güçlü yanlara dönüştürme fırsatı da yakalarız. Şahsî marka, kendini tanımakla başlar.” tabirinde bulundu.

Dijital dünyada şahsî marka riski daha yüksek

Dijital mecraların ferdî markanın ayrılmaz bir modülü haline geldiğini vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, sosyal medyada paylaşılan her içeriğin, kullanılan her lisanın ve kurulan her etkileşimin ferdî markayı direkt etkilediğini söyledi ve “Dijital ortamda yaptığımız her şey, fizikî hayattaki şahsî markamızı etkiliyor. Birebir halde fizikî hayattaki duruşumuz da dijital kimliğimize yansıyor. Dijital ortam, yanlış anlaşılma riski yüksek olduğu için ferdî markayı yönetmek burada çok daha güç ve daha dikkat gerektiriyor.” diye kelamlarını tamamladı

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı