Kış aylarında çocuklarda grip (influenza virüsü) epey sık görülürken, bilhassa okul ve kreş ortamlarında süratle yayılıyor. Dünya genelinde bilgiler, 10 yaş altındaki çocuklarda influenza virüsünün, teneffüs hastalıklarına bağlı hastaneye yatışların yaklaşık yüzde 15’ini oluşturduğunu gösteriyor.  İnfluenza gribinin temel semptomları olan yüksek ateş, halsizlik, kuru öksürük, boğaz ve kas ağrıları bilhassa küçük yaştaki çocuklarda daha şiddetli seyrederken, ebeveynlerde önemli kaygıya yol açabiliyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik,    griple uğraşta yalnızca tıbbi tedavinin değil, gerçek ve istikrarlı beslenmenin de kritik bir kıymet taşıdığına dikkat çekerek,  “Yeterli sıvı alımı ve yanlışsız beslenme,  bağışıklık sisteminin daha âlâ çalışmasına, şikayetlerin hafiflemesine ve komplikasyonların azalmasına yardımcı olur. Hastalık periyodunda bedeni dinlendirmek için yeterli bir uyku,  bol sıvı ve kâfi protein ile bağırsak mikrobiyotasını destekleyen besinlerin alınması  son derece değerlidir” diyor. 

Influenza virüsünde en değerli kurallardan birinin çocuğu zorlamadan az ve sık aralıklarla sıvı yüklü beslemek olduğunu belirten Prof. Dr. Coşkun Çeltik,  “C vitamini, çinko ve probiyotikler mucizevi sonuçlar yaratmazlar lakin bedenin hakikat çalışmasına dayanak olurlar.  C vitamininden varlıklı besinlerin yanı sıra mikrop öldürücü ve bağışıklığı destekleyici tesirleri nedeniyle sarımsak ile soğan içeren yemeklerin tüketilmesi, üzerlerine antiviral özelliği olan karabiber serpilmesi değerlidir. C vitamininden güçlü limon da çorbaların ve salataların üzerine sıkılıp kolaylıkla tüketilebildiği için avantaj sağlar” diye konuşuyor. 

C vitamini bağışıklığı destekliyor

Vücuttaki kolajen üretimini artıran ve bağışıklık hücrelerinin fonksiyonlarını destekleyen C vitamini grip tedavisinde değerli bir takviye sağlıyor. Çocuk Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik, “C vitamini grip virüsünü azaltmaz ve bağışıklığı güçlendirmez. Lakin, akut hastalık periyodunda şikayetlerin daha süratli hafiflemelerine yardımcı olabilir” diyor.  Yüksek doz C vitamininin ekstra bir yararı olmadığını; bu nedenle besinlerle doğal yoldan alınması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Coşkun Çeltik, “Portakal, mandalina, limon, biber, avokado, kivi ile kuşburnu C vitamini açısından zengindir.  Çocuğun mümkünse meyvelerin kendisini tüketmesi kıymetlidir. Meyve suyu olarak verilecekse günlük iki bardağın geçmemesi daha âlâ olur; zira çok şeker yükü metabolizmayı olumsuz etkiler” bilgisini veriyor.

Çinko enzimlerin çalışması için çok önemli

Çinko, bedenimizde çok sayıda enzimin yardımcısı olduğu için influenza virüsünün sınırlanmasını sağlıyor, hatta dokuya tutunmasını engelliyor. Bu nedenle, çinko içeren besinlerin tüketilmesi de yararlı oluyor. Hindi, tavuk, kıyma, yoğurt, badem, ceviz, fıstık, kaju, kabak çekirdeği ve nohut çinkodan varlıklı besinleri oluşturuyor.  

Omega – 3 yağ asitleri bedendeki yangıyı azaltıyor

Omega-3 yağ asitleri bedendeki enflamasyonu, yani çok yangıyı azaltırken,  bağışıklık hücrelerini de destekliyor. Hasebiyle, yüksek omega-3 (EPA/DHA) içeren balıkların hastalık periyodunda haftada 1-2 kere tüketilmesinde yarar var. Somon, sardalye, uskumru ve hamsi özellikle kış mevsiminde omega-3 oranı yüksek deniz balıkları ortasında yer alıyor.  “Balıkların kızartma olarak değil fırında pişirilmesi en ülkü seçimdir. Bu sayede kızartmayla ortaya çıkan makus trans yağlardan da uzak durulmuş olur” bilgisini veren Prof. Dr. Coşkun Çeltik, çok yağlı besinlerin hastalık periyotlarında bulantıyı tetikleyebileceği için dikkatli olunması gerektiğini anlatıyor. Bitkisel omega-3 kaynaklarından olan ceviz de tercih edilebiliyor. 

Probiyotikler bağırsak mikrobiyotası için önemli

Kefir üzere fermente süt eserleri bağırsak mikrobiyotasını destekleyerek bağışıklık karşılığına dolaylı katkı sağlayabiliyor; lakin inek sütü alerjisi, laktoz intoleransı, irritabl bağırsak hastalığı olan çocuklarda sorun oluşturabiliyor. Ayrıyeten, fazla probiyotik tüketimi de bazen gaz meselesini artırarak olumsuz tesirlere neden olabiliyor. Günde 1-2 öğün, en fazla 200 ml (bir su bardağı) kadar probiyotik kaynağı tüketmek çoklukla kâfi geliyor. Laktozu tolere edemeyen çocuklarda doğal yoğurt alternatif olabiliyor. Hastalık periyodunda probiyotik tesiri nedeniyle en hoş olanı ise doğal kefir tüketmek. 

Protein kaynakları dokuları onarıyor

Protein; bağışıklık hücrelerinin çalışmalarında, antikor üretiminde ve dokuların tamiratında son derece değerli bir rol üstleniyor. Tüm enfeksiyon durumlarında fazla güç tüketimine bağlı olarak bir çeşit metabolik yıkım süreci gerçekleştiğini belirten Prof. Dr. Coşkun Çeltik,  “Bu süreci geri döndürmek için karbonhidratla birlikte protein almak kaidedir. Hastalık devrinde yağlı et ve kızartma yemekleri yerine daha hafif ve sulu yiyecekler tercih edilmelidir.  Örneğin, yoğurtlu pirinç pilavı, yumurta, lor peyniri, tavuk ve hindi beyaz eti, tavuk çorbası, kıymalı çorbalar yahut deniz balıkları verilebilir. Alınan protein, pirinç, yulaf, patates, muz ve elma üzere besinlerle desteklenmelidir” diyor.  Prof. Dr. Coşkun Çeltik, gaz ve karın ağrısını tetikleyebilecekleri için baklagilleri çok tercih etmediklerine, bu devirde bal ile pekmezin de âlâ güç verdikleri için avantaj sağladıklarına vurgu yapıyor.    

Sağlıklı yağlar iltihabı hafifletiyor

Sağlıklı yağlar bedendeki iltihabı azaltarak bağışıklık hücrelerinin çalışmalarına dayanak oluyor. Sağlıklı yağlar denildiğinde ise aklımıza birinci olarak zeytinyağı geliyor. Çocuk Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik, ancak zeytinyağının muhakkak besinleri kızartma maksatlı kullanılmaması gerektiği ihtarında bulunarak, “Çünkü, zeytinyağı çabuk yanar ve bunun sonucunda birçok toksik unsur açığa çıkararak hücrelere ziyan verebilir. Münasebetiyle, zeytinyağının yemeği ocaktan indirmeye yakın ek edilmesi önemlidir” diyor. Ayrıyeten, avokado, ceviz, fındık ve badem yağları da güzel yağlar kümesinde yer alıyorlar. Ek olarak, bu besinlerin kendilerinin tüketilmesi lif açısından da katkı sağlıyor ve güç veriyor. 

Bol bol sıvı alması şart! 

Çocuk Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik, enfeksiyon periyodunda çocuğun kesinlikle bol sıvı alması gerektiğine de vurgu yaparak, kelamlarına şöyle devam ediyor:  “Ateş, süratli teneffüs ve terleme nedeniyle sıvı kaybı artar. Bu da halsizlik, baş ağrısı, bulantı ve kusma yapabilir. Yüklü olarak su olmak üzere, aşikâr ölçülerde ayran, elma suyu ve limonata üzere içecekler ile çorbalar sıvı eksikliğini tamamlayabilir. Bulantıyı tetiklememek için sıvıların yavaş, az az ve sık alınması gerekir. Bazen ılık, ballı ve limonlu ıhlamur çayı da teneffüs problemlerinin azaltılması için yeterli bir alternatif olabilir. Lakin sıvı alımı çok azsa ve kusma başladıysa bir sıhhat kurumuna başvurulması elzemdir.” 

Anne yemekleri çok değerli, çünkü… 

İşlenmiş besinler, içeriğinde yağ oranı çok yüksek olduğu için tabipler tarafından hurda besinler olarak tanımlanıyor. Paketli atıştırmalıklar, şekerlemeler, gazlı içecekler, meyve oranı düşük olan şekerli içecekler, salam, sosis ve sucuk gibi eserler yağ oranı çok yüksek olmalarının yanı sıra birçok katkı ve kollayıcı kimyasal hususları de içerebiliyor, gereksiz şeker ile tuz yükü getiriyorlar. “Tüm bunlar çocuğun midesini rahatsız edebilir ve iştahını daha da bozabilir” ikazında bulunan Prof. Dr. Coşkun Çeltik, “Özellikle yüksek şekerli içecekler ve yiyecekler kısa vadeli güç verseler de ani insülin yükselmesine sebep olup,  kan şekeri dengesizliğine ve beslenmenin bozulmasına yol açabilir. Ayrıyeten reflü ve kusmaya da neden olabilir. Hasebiyle, anne yemekleri dediğimiz sulu, pak ve sevgi yüklü yemekler çocuklar için son derece önemlidir” diyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı