Peyam-ı Garb’ta Ocak Ayının Konusu Denemecilik Oldu!
Aykut Ertuğrul’un sunumu, Nabi Avcı’nın iştirakiyle her ay farklı fikir ve kavramların izinin sürüldüğü Peyam-ı Garb; Zeytinburnu Kültür Sanat’ta devam ediyor. 13 Ocak Salı akşamı saat 19.30’da başlayan programda Mustafa Aplay’ın “Enis Batur ile Türk Denemesi Üzerine” kitabından hareketle bir sohbet gerçekleştirildi.
Peyam-ı Garb söyleşileri farklı mevzu, kavram ve merkezlerin etrafında devam ediyor. Ocak ayındaki sohbette deneme tipinden ve Türk denemesinden kelam edildi. 13 Ocak Salı akşamı saat 19.30’da başlayan söyleşiye Zeytinburnu Kültür Sanat mesken sahipliği yaptı.
“Denemenin vazgeçilmez özelliği, tanımlanamaz olması.”
Nabi Avcı, deneme tipinin tarifiyle ilgili şunları söyledi:
“Denemenin en bariz, en vazgeçilmez özelliği tanımlanamaz olması. Roman, şiir, tenkit kelam konusu olduğunda ölçütleri aşikâr çeşitler aklımıza geliyor. Gelenekte de bu çeşitler, kendi ölçütlerine nazaran icra edilmiş. Çeşit içinde farklı çeşitlemeler, taksimler yapılabilir lakin sonuçta bu çeşitlerde bir omurga var. Denemenin bu türlü bir omurgası yok ve bu özelliği onu deneme okurları ve müellifleri içi daha cazip kılıyor. Her denemeci bu vadide kendine nazaran makamlar oluşturabiliyor.”
“Deneme, hayata çakıntılarla dokunur.”
Nabi Avcı, denemenin fonksiyonuna dair konuştu:
“Deneme bizim gündelik hayatta kaçırdığımız birçok rengi, kokuyu, tadı bir çakıntı halinde bize göstermeyi başarıyor. Çakıntı sözünü bilhassa kullanıyorum. Bu terim birçok zihinsel fonksiyonu, durumu açıklayabiliyor. Mesela Necip Fazıl… Sistematik bir düşünür değil. Lakin yazdıklarına, konuştuklarına bakınca onların bir sistem içinde evcilleştirilmemiş zekâ çakıntıları olduğunu görüyorsunuz. İşte deneme bunu yapıyor. Çakıntılarla dokunuyor ve dokunduğu şey birden ışıldıyor. Siz de onun mahiyeti hakkında bilim adamlarının, düşünürlerin, romancıların söylediklerinin dışında bir şey daha olduğunu fark ediyorsunuz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı


