Tıp eğitimi; bilimsel ilerlemeler, teknolojik ihtilaller ve evrilen toplumsal beklentiler ışığında esaslı bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Günümüzde bu süreç, klâsik bilgi transferinin ötesine geçerek; öğrenciyi eğitimin ana öznesi kılan, ferdî yetkinlikleri ve ferdî gelişimi odağa alan öğrenci merkezli bir ekosistem inşa etme fırsatını bizlere sunuyor…

İleri seviye simülasyon teknolojileri ve varlıklı araştırma altyapılarıyla desteklenen çağdaş eğitim modelleri; doktor adaylarına, şimdi klinik ortama adım atmadan mesleksel marifetlerini en üst düzeyde pekiştirme ve deneyimleme imkanı tanıyor. Artık temel öncelik; geleceğin tabiplerini bu ayrıcalıklı imkanlarla buluşturarak; onları sadece tıbbi bilgiyle değil, birebir vakitte yüksek teknolojik okuryazarlık, güçlü empati duygusu ve sarsılmaz etik kıymetlerle donanmış önder profesyoneller olarak topluma kazandırmak olmalı…

Tıp Eğitiminin Geleceği Milletlerarası Bir Vizyonla Ele Alındı

Tıp eğitiminin ulaştığı bu yeni etap; alanında dünyaca ünlü otoritelerin iştirakiyle, Acıbadem Üniversitesi konut sahipliğinde düzenlenen XV. Ulusal ve I. Milletlerarası Tıp Eğitimi Kongresi’nde tüm boyutlarıyla değerlendirildi. Tıp Eğitimini Geliştirme Derneği Lideri Prof. Dr. Mustafa Kemal Alimoğlu ve Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nadi Bakırcı eş başkanlığında gerçekleştirilen kongre; Türkiye’den ve dünyadan çok sayıda tıp eğitimi uzmanı ve yöneticisi ile geleceğin tabipleri olan öğrencileri bir ortaya getirdi. Kongrede, tıp eğitiminin bugünü ve geleceği; milletlerarası saygınlığa sahip isimlerin kıymetli katkılarıyla tartışmaya açıldı…

Dr. Dara O’Keeffe, İrlanda Royal College of Surgeons’ta Cerrahi Eğitimde Simülasyon Programları Başkanı olarak, cerrahide simülasyonun eğitim süreçlerine nasıl istikamet verdiğini ve bu alandaki öncü yaklaşımları paylaştı. Lizbon Üniversitesi öğretim üyesi ve BEME (The Best Evidence Medical Education) eski Lideri Prof. Dr. Madalena Patricio, delile dayalı tıp eğitiminin dünya genelinde kabul gören standartlarını aktarırken; Maastricht Üniversitesi öğretim üyesi ve Perspectives on Medical Education dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Erik Driessen ise tıp eğitiminde bilimsel araştırmaların taşıdığı kritik değere dikkat çekti.

Duayen akademisyenlerin tecrübeleriyle zenginleşen bu platformda; Türkiye’nin tıp eğitimindeki güçlü pozisyonu, dünyada kabul gören yenilikçi eğitim modelleri ve geleceğin doktorlarında bulunması gereken nitelikler kapsamlı bir biçimde tahlil edildi.

Türkiye, Tıp Eğitiminde Güçlü ve Kabul Gören Bir Merkez

Acıbadem Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Levent Altıntaş, Türkiye’nin tıp eğitimindeki pozisyonuna dikkat çekerek, memleketler arası iştirakli bu kongrenin ehemmiyetini şu sözlerle kıymetlendiriyor: “Kongremizi TEGED (Tıp Eğitimini Geliştirme Derneği), TEPDAD (Tıp Eğitimi Programları ve Akreditasyon Derneği) ve TTED’in (Türk Tıp Eğitimi Derneği) katkılarıyla gerçekleştirdik. Bu toplantı uzun yıllardır düzenleniyor lakin birinci sefer milletlerarası seviyede gerçekleşiyor. Tıp eğitimi akademisyenlerini üniversitemizde ağırlamak bizim için son derece kıymetli. Kongreye, Türkiye Tıp Dekanlar Kurulu ismine 70’in üzerinde dekan ve dekan yardımcısı başta olmak üzere 300’ün üzerinde iştirak oldu.”

Türkiye’nin tıp eğitimi alanında güçlü bir altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Levent Altıntaş, Türk tabiplerinin dünya genelinde kabul gördüklerine dikkat çekerek, “Türkiye’de verilen tıp eğitimi, mezunlarımızın dünyanın pek çok ülkesinde çalışabilmesine imkan tanıyor. Memleketler arası denklik imtihanlarında elde edilen muvaffakiyetler da bunun somut bir göstergesi” formunda konuşuyor. 

Prof. Dr. Levent Altıntaş’a göre tıp eğitimi, dünyada en süratli değişen eğitim alanlarından biri. “Tıp eğitimi artık öğrenci merkezli, faal öğrenmeyi teşvik eden ve kişiselleştirilmiş bir yapıya gerçek evriliyor. Kendi kendine öğrenebilen, eleştirel düşünebilen, etik pahaları güçlü ve topluma hassas doktorlar yetiştirmeyi hedefliyoruz” diyen Prof. Dr. Levent Altıntaş, eğitimde, insan odaklı yaklaşımın altını çiziyor.

Simülasyon Merkezleri Tıp Eğitiminde Oyunu Değiştiriyor

Kongrenin dikkat çeken konuşmacılarından biri olan Dr. Dara O’Keeffe, cerrahi tıp eğitiminde simülasyonun değerini çarpıcı örneklerle anlatıyor. İrlanda Royal College of Surgeons’ta simülasyon eğitiminin önder isimlerinden olan Dr. Dara O’Keeffe, simülasyon merkezlerinin inançlı öğrenme ortamı sunduğunu vurguluyor: “Yirmi yıl evvel simülasyon tek bir odadaydı. Bugün üç katlı, ileri teknolojilerle donatılmış sanal hastanelerden kelam ediyoruz”…

Dr. Dara O’Keeffe’ye nazaran klinik ortamda hadise sayısının hudutlu olması, simülasyonu vazgeçilmez kılıyor. “Öğrenciler ve asistanlar her şeyi hasta üzerinde öğrenemez. Kusur yapma lüksleri yoktur. Meğer simülasyon merkezleri, tekrar tekrar deneme yapma ve yanılgı yaparak öğrenme imkânı sunuyor. Acıbadem Üniversitesi bünyesinde bulunan, dünyanın önde gelen merkezlerinden CASE – İleri Seviye Medikal Simülasyon ve Eğitim Merkezi ise çok kıymetli” diyen Dr. Dara O’Keeffe, yeni kuşak cerrahların özgüven eksikliği yaşadığına yönelik tenkitlere de katılmadığını belirtiyor: “Yeni nesil daha temkinli. Odak noktası artık cerrah değil, hasta. Daha az risk almak, daha inançlı kararlar vermek hasta güvenliği açısından çok daha doğru”…

Peki “geleceğin hekimleri” nasıl olacak? Teknolojinin, tıp eğitiminin artık çok kıymetli bir kesimi olduğuna dikkat çeken Dr. Dara O’Keeffe, “Geleceğin tabipleri, teknolojiden bağımsız düşünülemez; ileri görüntüleme sistemleri ve robotik cerrahi üzere süratle gelişen uygulamalara hâkim, bu dönüşüme hazır ve teknolojiyi mesleğinin doğal bir modülü olarak kullanan profesyoneller olmak zorunda. Tıp eğitimi, uzun ve yıpratıcı süreçlerden uzaklaşarak vakti verimli kullanan, öğrenciyi hastayla karşılaştırmadan evvel simülasyon merkezlerinde neredeyse her açıdan hazırlayan, süratli öğrenmeyi ve özgüveni önceleyen bir yapıya yanlışsız evriliyor. Artık tıp eğitimi yıllarca sürmeyecek. Haftada 120 saat çalışamayız, 20 yıl eğitim de veremeyiz. Vakti verimli kullanmalıyız” halinde konuşuyor. 

Kanıta Dayalı Tıp Eğitimi ve İnsan Odaklı Yaklaşım

Kanıta dayalı tıp eğitiminin dünya çapındaki duayenlerinden Prof. Dr. Madalena Patricio, insan odaklı ve delile dayalı eğitimin kıymetini vurguluyor. Tıp eğitiminde 40 yılı aşkın tecrübeye sahip olan Prof. Dr. Madalena Patricio, uygun bir tabibin yalnızca bilgiyle değil, bedellerle de donanmış olması gerektiğini söylüyor: “İyi bir doktor öncelikle şefkatli olmalı. Hastayı yalnızca bir klinik hadise olarak değil, bir insan olarak görmeli”…

Tıp öğrencilerinin toplumdan kopuk yetişmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Madalena Patricio, “Öğrencileri tıp eğitimi kapsamında hapishanelere, huzurevlerine, mülteci kamplarına gönderiyoruz. Yalnızca dinlemeyi, empati kurmayı öğrensinler diye. Yeterli bir doktor toplumdan izole olamaz” diyor. 

Alternatif tıbba yönelimin artmasının nedenlerinden birinin irtibat eksikliği olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Madalena Patricio, “Hastalar dinlenmediklerini hissettiklerinde alternatif yollar arıyor” diyerek irtibatın tedavinin ayrılmaz bir modülü olduğunu vurguluyor.

Bilimsel Araştırma, Grup Çalışması ve Eleştirel Düşünce

Maastricht Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erik Driessen, tıp eğitiminde bilimsel araştırmaların ve takım çalışmasının vazgeçilmez olduğunu belirtiyor: “İyi bir doktor, işini iyi bilen ve güzel bağlantı kurabilen kişidir. Hekimlik ayrıyeten bireysel değil, takım işidir. Ekip ruhu ve ekip çalışmasına yatkınlık ise çocuklukta, bilhassa basketbol, futbol üzere grup sporlarıyla gelişir; sonradan öğrenilebilir olsa da güzel bir hekimlik için bu hünerlerin erken yaşta kazanılması büyük avantaj sağlar” diyor.

Prof. Dr. Erik Driessen, çağdaş tıp eğitiminin ezbere dayalı olmaktan uzaklaştığını vurgulayarak, öğrencilerin etkin rol aldığı, araştıran ve sorgulayan bir eğitim modelinin kıymetine dikkat çekiyor. Yapay zekanın tıp dünyasında giderek daha fazla yer aldığını belirten Prof. Dr. Erik Driessen, “Ancak empati ve bağlantının yerini hiçbir teknoloji alamaz” halinde konuşuyor.

Kanıta dayalı tıbbın çok kıymetli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Erik Driessen “Kanıta dayalı tıp, bilimsel olarak aktifliği gösterilmiş formüllerin kullanılmasını garanti altına alıyor. Alternatif tıp yahut bilimselliği kanıtlanmamış uygulamalara yönelimi azaltmanın yolu ise, bilim insanlarının sadece akademide değil, basın ve halkla direkt bağlantı kurarak bilgiyi herkesin anlayabileceği bir lisanla anlatmasından geçiyor” diyor. 

Öğrencinin başarılı olması için sadece ders anlatan bir hocaya değil, yol gösteren bir mentöre ve soru sorup uygulayarak etkin biçimde öğrenebileceği bir eğitim ortamına gereksinimi olduğunu da belirten Prof. Dr. Erik Driessen, “Araştırmalar mentörleri olan öğrencilerin daha başarılı olduğunu ve daha fazla iş imkanlarına sahip olduklarını gösteriyor” biçiminde kelamlarını tamamlıyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı