Nature mecmuasında yayımlanan bir araştırma, dünya genelinde üniversite öğrencileri ortasında ruh sıhhati problemlerinin son on yılda önemli biçimde arttığını ve mevcut dayanak sistemlerinin bu artışı karşılamakta yetersiz kaldığını ortaya koydu.

Küresel ölçekte 72 bin 288 lisans öğrencisinin katıldığı araştırma, dünya genelindeki üniversitelerde önemli bir ruh sıhhati krizi yaşandığına, son on yılda lisans öğrencileri ortasında telaş, depresyon, intihar fikri ve kendine ziyan verme hadiselerinin bariz biçimde arttığına dikkat çekti.

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısım Lideri Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, dikkat çeken bu araştırmayı kıymetlendirdi.

Pandemi, ruh sıhhati açısından da bir krizdi

Araştırmanın, üniversitelerdeki ruh sıhhati krizinin Covid-19 Pandemisi devrinde artış gösterdiğini ve sonrasında biraz azalma eğilimi olduğunu vurguladığını tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, “Fakat tekrar de 2013’ten bu yana bir artıştan kelam edilebilir. Pandemiyi sırf fizyolojik bir sıhhat krizi olarak değil hem fizyolojik sıhhate hem toplumsal hayata hem de ruh sıhhatine yönelik bir kriz olarak tanımlayabiliriz. Münasebetiyle ruh sıhhati alanındaki meselelerde görülen pandemi devirdeki artış, kriz olarak tanımlanabilir.” dedi.

Ruhsal bozuklukların en süratli artış gösterdiği yaş kümesi 20-29 yaş aralığı

Ruh sıhhati sıkıntılarının sırf ferdî zorluklardan kaynaklanmadığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, “Pandemi devri etkin olarak sona erse de ruhsal manadaki tesirlerinin sona ermesi daha uzun soluklu olacaktır. Bunun yanında Dünya Sıhhat Örgütü ruhsal bozuklukların en süratli artış gösterdiği yaş kümesi 20-29 yaş aralığı olarak belirlemiştir. Bu yaş devrindeki artışın, ferdî meselelerden öte biyolojik ve toplumsal nedenlerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bilhassa şizofreni, bipolar bozukluk üzere birtakım psikotik özellikli bozuklukların başlangıç yaşı ortalama olarak (19-25) bu periyoda denk gelmektedir. Bu büsbütün ruhsal bozukluğun ortaya çıkışına yönelik biyolojik bir nedendir. Bunun yanında bu yaş devrinin getirdiği birtakım kişisel ve toplumsal nedenler de bu hastalıkların oraya çıkışında değerli gerilim faktörü olabilmektedir.”

Üniversiteye geçiş ruhsal olarak kırılgan bir dönem

Üniversiteye geçiş sürecinin gençler için neden bu kadar hassas olduğuna değinen Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, şöyle devam etti:

“Biyolojik nedenlerin yanında, toplumsal açıdan bakıldığında üniversite devri; aileden bağımsızlaşılan, sorumlulukların arttığı, akran bağlantılarının ağırlaştığı, mali sorunların oluşabildiği, vakit idaresinin ehemmiyet kazandığı bir dönmedir. Tüm bu sayılanlara mali zorluklar, gelecek tasaları üzere daha çok sosyoekonomik açıdan dezavantajlı şartlar eşlik ettiğinde korku bozukluğu, depresyon üzere ruhsal bozuklukların oluşmasına taban hazırlamaktadır. Münasebetiyle üniversite devrindeki değişim ve bağımsızlık tek başına gençlerin gelişimi, olgunlaşması, yetişkinliğe adım atılması için avantaj sağlarken, bu periyoda mali dezavantaj, gelecek telaşları, toplumsal takviye eksikliği, politik tasalar üzere olumsuz durumlar dezavantaja çevirebilir ve gençlerin ruh sıhhatinde kırılganlık yaratabilir. Ancak unutmamak gerekir ki üniversite devrindeki bu bağımsızlaşma teşebbüsleri ve üniversite hayat tecrübeleri gençlerin yetişkinlik devri için çok kıymetli bir temel oluşturmaktadır. Bilhassa ailesinden farklı kentte bulunan üniversite öğrencileri için bu çok daha kıymetli ve kazandırıcı bir tecrübe olmaktadır.”

Psikolojik esneklik ve his düzenleme çok önemli

Kaygı ve depresyon oranlarındaki artışı da ele alan Dr. Ayas, “Bireylerin psikolojik dayanıklılığının belirleyicisinin, başına gelen olaylardan çok başına gelen olayları nasıl yorumladığı olduğu düşünülmektedir. Hasebiyle ruhsal esneklik bireylerin karşılaştıkları şiddetli hayat olaylarına karşı daha az ruhsal bozukluk geliştirmeleri için kıymetli faktördür. Hisleri tanıma, tabir edebilme ve düzenleyebilme hünerleri ruhsal esneklik ve ruhsal dayanıklılık için geliştirilmesi gereken değerli becerilerdir.” dedi.

Belirsizlik, gelecek korkusu ve başarısızlık dehşetinin, öğrencilerin ruh sıhhati üzerindeki tesirine de dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, “İçinde bulunan ekonomik zorluklar, gelecek telaşları, toplumsal açıdan dezavantajlı kümelerde ruh sıhhati için kıymetli risk faktörleri olarak bedellendirilmektedir.” sözünde bulundu.

Koruyucu ruh sıhhati hizmetleri güçlendirilmeli

Üniversitelerde sunulan ruhsal danışmanlık hizmetlerinin daha erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, “Üniversitelerdeki ruhsal takviye ünitelerinin; oryantasyonlarda daha yeterli tanıtılması, öğrenciler açısından ulaşılabilir olması, alanında uzman profesyonelleri çalıştırması çok kıymetlidir. Bunun yanında üniversitelerin hami ruh sıhhatine yönelik çalışmalar yapmaları da kıymetlidir.

Dezavantajlı kümelerdeki öğrenciler ekonomik ve toplumsal açıdan desteklenmeli

 Dr. Öğr. Üyesi Hazal Ayas, esirgeyici ruh sıhhatine yönelik çalışmaların, ruhsal sorunlar ortaya çıkmadan önlemeye yönelik çalışmalar olduğu için, en az ruh sıhhati müdahale programları kadar kıymetli olduğunu söz ederek, “Bu nedenle bilhassa üniversitelerde; öğrencilerin toplumsal marifetleri geliştirici kulüp aktifliklerine değer verilmesi ve desteklenmesi, öğrencilerin yaşadığı hem akademik hem de başka zorlukla baş edebilmeleri ve olumlu hayat tecrübeleri kazanabilmeleri ismine aktiflik, şenlik, şenlik üzere tertiplerin düzenlenmesi, dezavantajlı kümelerdeki öğrencilerin ekonomik ve toplumsal açıdan desteklenmesi üniversite öğrencilerinin ruh sıhhatine yönelik değerli hami hizmetler olarak kıymet arz etmektedir.” biçiminde kelamlarını tamamladı.

13 yıldan bu yana Olumlu Psikoloji dersi…

Davranış bilimleri ve sıhhat alanında ülkemizin birinci tematik üniversitesi olan ve kurulduğu günden beri olumlu psikoloji alanında değerli çalışmalar yürüten Üsküdar Üniversitesi’nde 2013 yılından bu yana Müspet Psikoloji dersleri zarurî ders olarak veriliyor.

Dünyanın sayılı üniversitelerine öncü oldu 

Üsküdar Üniversitesi, bu alanda öncü olarak dünyanın sayılı üniversitelerinden yıllarca önce bu dersi akademik ders programına alan birinci üniversite oldu. Memnunluk dersleri, olumlu psikoloji alanında ülkemizde yapılan çalışmaların değerini de hatırlattı. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı